ભારત જે 114 રાફેલ લડાકુ વિમાનો ખરીદવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે, તેમાં સ્વદેશી મિસાઇલો અને હથિયાર પ્રણાલીઓને સંપૂર્ણ રીતે એકીકૃત કરવામાં આવશે. આ માટે ખરીદી અને બનાવો (Buy & Make) મોડલ હેઠળ થનારી સરકાર-સરકાર (G-to-G) ડીલમાં ઇન્ટરફેસ કંટ્રોલ ડોક્યુમેન્ટ (ICD)ને અનિવાર્ય બનાવવામાં આવશે.

હિંદુસ્તાન ટાઈમ્સની રિપોર્ટ અનુસાર, રક્ષા મંત્રાલય આગામી મહિને ફ્રાન્સની ડસોલ્ટ એવિએશનને રિક્વેસ્ટ ફોર પ્રપોઝલ (RFP) જારી કરવાની તૈયારીમાં છે. ત્યારબાદ કોન્ટ્રાક્ટ પર વાતચીત શરૂ થશે.

રક્ષા અધિગ્રહણ પરિષદ (DAC)એ આપી મંજૂરી
રક્ષા અધિગ્રહણ પરિષદે 12 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ આ મેગા ડીલને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ ડીલની કુલ કિંમત આશરે 3.25 લાખ કરોડ રૂપિયા છે.

મુખ્ય વિશેષતાઓ
- કુલ 114 રાફેલ વિમાનોમાંથી 18 વિમાન ફ્રાન્સથી ફ્લાય-અવે કન્ડિશનમાં આવશે.
- બાકી 96 વિમાન ભારતમાં જ બનાવવામાં આવશે.
- આ 96 વિમાનોમાં 25%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ થશે.
- વિમાનોમાં ભારતીય તૈયાર મિસાઇલો અને હથિયાર પ્રણાલીઓને એકીકૃત કરવામાં આવશે.

સોર્સ કોડનો મુદ્દો
કેટલીક અહેવાલોમાં ડીલમાં અડચણની વાત કરવામાં આવી છે કે ડસોલ્ટે સોર્સ કોડ આપવાનો ઇન્કાર કર્યો છે. પરંતુ રક્ષા મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈ પણ દેશ માલિકાના સોફ્ટવેર કોડ (રડાર, ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સ્યુટ અને હથિયાર એકીકરણને નિયંત્રિત કરતો) ત્રીજા દેશને આપતો નથી. આ ડીલ સંપૂર્ણપણે સાચા માર્ગે છે. રશિયાએ પણ ક્યારેય Su-30 MKI કે Su-57નો સોર્સ કોડ ભારતને આપ્યો નથી.

ભારતનું ધ્યાન સ્વદેશી તરફ
ભારત હાલમાં અમેરિકા કે રશિયા પાસેથી પાંચમી પેઢીના વિમાન ખરીદવાનો કોઈ નિર્ણય લીધો નથી. તેના બદલે તે **તેજસ માર્ક-૧A**ના વિકાસ અને લાંબા અંતરની મિસાઇલો તેમજ બે એન્જિનવાળા **AMCA** પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જેથી વિદેશી પ્લેટફોર્મ પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.