ઈરાનથી લગભગ 6 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલની ખેપ લઈને આવી રહેલા જહાજે અચાનક પોતાનો રસ્તો ચીન તરફ બદલી નાખ્યો છે. આ જહાજ કાલ રાત સુધી અરબી સમુદ્રમાં ભારતના રસ્તે હતું, પરંતુ હવે તે ચીન તરફ વળી ગયું છે. આ જહાજનું નામ ‘પિંગ શુન’ (Ping Shun) છે અને તે ગુજરાતના વાડીનાર બંદરે પહોંચવાની અપેક્ષા હતી. તેલ બજાર પર નજર રાખતી એજન્સી કેપ્લર (Kpler) એ આ ક્રૂડ ઓઈલના જહાજના ભારતથી ચીન તરફ રસ્તો બદલવાની પુષ્ટિ કરી છે.

ઈરાની તેલનું જહાજ અચાનક ચીન તરફ વળ્યું
કેપ્લરમાં રિફાઈનરી અને તેલ બજારોની મોડેલિંગના મેનેજર સુમિત રિતોલિયાએ શુક્રવારે દિ પ્રિન્ટને જણાવ્યું કે, “છેલ્લા ત્રણ દિવસથી ભારતના વાડીનાર તરફ આવી રહેલું એક ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલનું જહાજ ‘પિંગ શુન’ પોતાના ગંતવ્ય સ્થાનની નજીક પહોંચતાં પહેલાં અચાનક રસ્તો બદલીને ભારતને બદલે ચીન તરફ જવાનું સંકેત આપવા લાગ્યું છે.”

સુમિત રિતોલિયાએ બજારના સૂત્રોના હવાલે કહ્યું કે, જહાજના ચીન તરફ વળવા પાછળ પેમેન્ટની શરતોમાં આવેલો બદલાવ છે. હવે વિક્રેતા 30-60 દિવસની ક્રેડિટ વિન્ડો આપવાને બદલે અગાઉથી જ પેમેન્ટ માંગી રહ્યા છે. એટલે કે એડવાન્સ પેમેન્ટ પછી જ તેલની ખેપ મોકલવાની વાત થઈ રહી છે.

રિતોલિયાએ કહ્યું, “આ બદલાવ પેમેન્ટ સાથે જોડાયેલો લાગે છે. વિક્રેતાઓ શરતોને સખત કરી રહ્યા છે અને પહેલાંની 30-60 દિવસની ક્રેડિટ વિન્ડોને છોડીને અગાઉ અથવા જલદી પેમેન્ટ કરવાની તરફ વળી રહ્યા છે.” આવું સ્પષ્ટપણે ઈરાન યુદ્ધને લઈને ઊભા થયેલા વર્તમાન પરિસ્થિતિને કારણે થઈ રહ્યું છે.

શું જહાજ ફરી ભારત તરફ વળશે?
સુમિત રિતોલિયાએ સંકેત આપ્યો કે, જો પેમેન્ટ સંબંધિત સમસ્યાઓ હલ થઈ જાય તો આ કાર્ગો હજુ પણ ભારત તરફ મોકલી શકાય છે. તેમણે કહ્યું, “જો પેમેન્ટની સમસ્યાઓ ઉકેલાઈ જાય તો આ કાર્ગો હજુ પણ કોઈ ભારતીય રિફાઈનરી સુધી પહોંચી શકે છે.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, “આ ઘટના એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે ચીન સિવાય અન્ય દેશોમાં ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય નક્કી કરવામાં લોજિસ્ટિક્સની જેમ વાણિજ્યિક શરતો પણ કેટલી મહત્વની બની ગઈ છે.” જો આ જહાજ ભારતમાં લંગર નાખે તો તે 2019 પછી દેશમાં ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલની પહેલી ખેપ હશે.

નોંધ: અત્યારે સ્પષ્ટ નથી કે કઈ ભારતીય રિફાઈનરીએ આ કાર્ગો ખરીદ્યો હતો, કારણ કે ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન, નાયરા એનર્જી અને ભારત પેટ્રોલિયમ જેવી અનેક રિફાઈનરીઓ વાડીનાર બંદર દ્વારા જ ક્રૂડ ઓઈલ મંગાવે છે.