અમદાવાદમાં થયેલા એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-171ના ભયાનક અકસ્માતની તપાસ હવે એક અત્યંત નિર્ણાયક અને વિવાદાસ્પદ તબક્કે પહોંચી ગઈ છે, જેમાં 272 નિર્દોષ લોકોએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. આ દુર્ઘટના અંગેના પ્રારંભિક અહેવાલમાં સામે આવેલા ટેકનિકલ ડેટાએ અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે, ખાસ કરીને એરક્રાફ્ટના 'રેમ એર ટર્બાઇન' (RAT)ના ડિપ્લોયમેન્ટ એટલે કે સક્રિય થવાના સમયગાળાને લઈને ભારે અસમંજસ જોવા મળી રહી છે. ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન પાયલોટ્સ (FIP)એ આ મામલે એરક્રાફ્ટ એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB)ને એક પત્ર લખીને ગંભીર ટેકનિકલ વિસંગતતાઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું છે. FIPના મતે, ડિજિટલ ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (DFDR)ના આંકડા મુજબ રન-વે પર ટેકઓફ દરમિયાન ઇંધણ કટ-ઓફ થયાની માત્ર 4 સેકન્ડમાં જ RATએ હાઇડ્રોલિક પાવર સપ્લાય શરૂ કરી દીધો હતો, જે મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીના નિર્ધારિત 10 થી 15 સેકન્ડના સમયગાળા કરતા ઘણો ઓછો છે.

આ ચોંકાવનારા ખુલાસા બાદ એવી શંકા પ્રબળ બની છે કે વિમાન ટેકઓફ થાય તે પહેલાં જમીન પર હતું ત્યારે જ RAT સિસ્ટમ કોઈ ટેકનિકલ ખામીને કારણે સક્રિય થઈ ગઈ હોઈ શકે છે. સીસીટીવી ફૂટેજ અને પ્રારંભિક ડેટાના વિશ્લેષણ પરથી સંકેતો મળી રહ્યા છે કે જો આ સિસ્ટમ ગ્રાઉન્ડ પર જ તૈનાત થઈ ગઈ હોય, તો તે પાયલોટની કોઈ ભૂલ નહીં પરંતુ વિમાનની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમમાં રહેલી મોટી ખામી તરફ ઈશારો કરે છે. વિદેશી મીડિયા અને કેટલાક વર્તુળો દ્વારા જ્યારે પાયલોટની કાર્યવાહી પર સવાલો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે, ત્યારે FIPએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે આ ઘટનામાં માનવીય ક્ષતિ કરતા ટેકનિકલ નિષ્ફળતાની શક્યતા વધુ જણાય છે. સંસ્થાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે સિસ્ટમના લોજિક અને વાસ્તવિક સમયરેખા વચ્ચે મોટો તફાવત છે, જેને ધ્યાનમાં લીધા વિના કોઈ પણ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું ઉતાવળભર્યું ગણાશે.

સમગ્ર તપાસમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન પાયલોટ્સે હવે બોઇંગ અને કોલિન્સ એરોસ્પેસ જેવી મૂળ ઉત્પાદક કંપનીઓ પાસેથી લેખિત સ્પષ્ટતા માંગવાની રજૂઆત કરી છે. તેઓ ઈચ્છે છે કે વિમાનના સોફ્ટવેર સ્ટાન્ડર્ડ અને તેના ટ્રિગર થ્રેશોલ્ડની ફરીથી ચકાસણી કરવામાં આવે. આ ઉપરાંત, સત્ય શોધવા માટે સિમ્યુલેટર ટેસ્ટની પણ માંગ કરવામાં આવી છે, જેથી એ જાણી શકાય કે વાસ્તવિક પરિસ્થિતિમાં સિસ્ટમે કઈ રીતે પ્રતિસાદ આપ્યો હતો. અત્યાર સુધી તપાસ બ્યુરો તરફથી આ બાબતે કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા મળી નથી, પરંતુ FIPના આ પત્રે અકસ્માત પાછળના કારણોની દિશા બદલી નાખી છે. જો આ તકનીકી ખામી સાબિત થશે, તો તે એવિએશન સેક્ટરમાં સુરક્ષાના ધોરણો અને એરક્રાફ્ટ ડિઝાઈન અંગે એક મોટી ચર્ચા જગાવશે.