ગુજરાતના રાજકારણમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓનો શંખનાદ ફૂંકાઈ ચૂક્યો છે અને તેની સાથે જ પક્ષપલટા તેમજ આંતરિક અસંતોષની જ્વાળાઓ પણ પ્રબળ બની છે. ખાસ કરીને અમદાવાદના રાજકારણમાં દાયકાઓથી પ્રભુત્વ ધરાવતા કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા ઈકબાલ શેખે 35 વર્ષના લાંબા જોડાણ બાદ કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપીને એક મોટો રાજકીય ભૂકંપ સર્જ્યો છે. ગોમતીપુર જેવા સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક વિસ્તારમાં મજબૂત પકડ ધરાવતા ઈકબાલ શેખે માત્ર રાજીનામું જ નથી આપ્યું, પરંતુ કોંગ્રેસના પ્રદેશ નેતૃત્વ પર ગંભીર આક્ષેપો કરીને પક્ષની અંદર ચાલતી જૂથબંધી અને વહાલા-દવલાની નીતિને જાહેરમાં ખુલ્લી પાડી દીધી છે. તેમના આ પગલાથી અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની આગામી ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના સમીકરણો ખોરવાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

ઈકબાલ શેખનું દર્દ ત્યારે છલકાયું જ્યારે તેમણે માર્મિક રીતે જણાવ્યું કે કોંગ્રેસને હવે રેસના ઘોડા અને લગ્નના ઘોડા વચ્ચેનો તફાવત સમજમાં આવતો નથી, જેનો સીધો અર્થ એ છે કે મહેનત કરનારા કાર્યકરોને બદલે પક્ષમાં માત્ર શોભાના ગાઠિયા સમાન નેતાઓને મહત્વ મળી રહ્યું છે.

ઈકબાલ શેખ જેઓ પાંચ ટર્મથી કોર્પોરેટર તરીકે સતત ચૂંટાતા આવ્યા છે, તેમણે પક્ષ છોડતી વખતે જે નિવેદન આપ્યું તે કોંગ્રેસ માટે આત્મમંથનનો વિષય છે. તેમણે અત્યંત આકરા શબ્દોમાં પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, અત્યારે પક્ષમાં જે લોકો નેતા બનીને સર્વોચ્ચ હોદ્દાઓ પર બેઠા છે, તેમને પક્ષના હિતમાં કે જનતાના પ્રશ્નોમાં કોઈ રસ રહ્યો નથી. તેઓ માત્ર પોતાના જૂથને મજબૂત કરવામાં અને પોતાની સત્તા ટકાવી રાખવામાં જ વ્યસ્ત છે. "મારા નેતા"ની આ માનસિકતાને કારણે "સારા નેતા" પાછળ ધકેલાઈ રહ્યા છે. ઈકબાલ શેખે એ વાતનો પણ વસવસો વ્યક્ત કર્યો કે ભૂતકાળમાં જ્યારે તેઓ અપક્ષ તરીકે લડ્યા હતા ત્યારે પણ તેમનો આત્મા કોંગ્રેસ સાથે જ હતો અને તેમણે હંમેશા કોંગ્રેસની વિચારધારાને જ ટેકો આપ્યો હતો. 

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં વિપક્ષના નેતા પદની ખેંચતાણ પણ ઈકબાલ શેખના રાજીનામા પાછળનું એક મુખ્ય કારણ હોવાનું મનાય છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે પક્ષ દ્વારા તેમને અગાઉ વિપક્ષી નેતા બનાવવા માટે વચન આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ જ્યારે સમય આવ્યો ત્યારે તે વચન પાળવામાં આવ્યું નહીં. સિનિયોરિટી અને કામગીરીને નજરઅંદાજ કરીને જે પ્રકારે અન્યાય કરવામાં આવ્યો, તેનાથી તેમના આત્મસન્માનને ઠેસ પહોંચી હતી. ઈકબાલ શેખના મતે કોંગ્રેસમાં અત્યારે કાર્યકરોની કદર થતી નથી, માત્ર જૂથવાદને જ પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે. જે પક્ષે તેમને ટિકિટ આપી તે બદલ તેમણે આભાર પણ માન્યો અને આ વખતે જે રીતે ઉપેક્ષા કરવામાં આવી તે બદલ વ્યંગમાં પણ આભાર માનીને પોતાની વ્યથા ઠાલવી હતી. ગોમતીપુરની જનતાએ પક્ષ કરતા પણ વધુ વ્યક્તિગત રીતે તેમના પર વિશ્વાસ મૂક્યો છે, તેવો અડગ ભરોસો તેમણે વ્યક્ત કર્યો હતો.

હવે ઈકબાલ શેખના આ રાજીનામા બાદ ગુજરાતના રાજકીય ફલક પર નવા સમીકરણો રચાતા જોવા મળી રહ્યા છે. તેમણે અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટી AIMIM (મીમ) સાથે જોડાવાના સ્પષ્ટ સંકેતો આપ્યા છે. તેમણે સ્વીકાર્યું છે કે તેમણે 'મીમ' ના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરી છે અને જો તેઓ તક આપશે તો તેઓ ગોમતીપુર વોર્ડથી 'પતંગ' ના નિશાન પર ચૂંટણી લડશે. AIMIM માટે ઈકબાલ શેખ જેવા અનુભવી અને લોકપ્રિય નેતાનું જોડાવું એ અમદાવાદમાં પગપેસારો કરવાની સુવર્ણ તક સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને લઘુમતી મતો જે પરંપરાગત રીતે કોંગ્રેસના ગણાતા હતા, તેમાં હવે ગાબડું પડવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. જો ઈકબાલ શેખ 'મીમ' માં જોડાય છે, તો કોંગ્રેસ માટે ગોમતીપુર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પોતાની બેઠકો જાળવી રાખવી લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું કામ બની જશે.

બીજી તરફ, ગુજરાતમાં 26 એપ્રિલના રોજ યોજાનારી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ માટે રાજકીય પારો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. 15 મહાનગરપાલિકા, 84 નગરપાલિકા, 34 જિલ્લા પંચાયત અને 260 તાલુકા પંચાયતની કુલ 10,0005 બેઠકો માટે એક જ તબક્કામાં મતદાન થવાનું છે. આટલા મોટા પાયે યોજાનારી ચૂંટણીઓ પૂર્વે પક્ષપલટાની મોસમ ખીલી છે. માત્ર કોંગ્રેસ જ નહીં, ભાજપમાં પણ અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે, જેના દાખલા તરીકે ગીર સોમનાથમાં ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્યનું કોંગ્રેસમાં જોડાવું એ એક મોટી ઘટના છે. આમ, એક પક્ષના નારાજ નેતાઓ બીજા પક્ષમાં આશરો શોધી રહ્યા છે, જેના કારણે મતદારોમાં પણ ભારે અસમંજસની સ્થિતિ છે. આ ચૂંટણીમાં ભાજપ, કોંગ્રેસની સાથે આમ આદમી પાર્ટી અને AIMIM પણ મેદાનમાં હોવાથી જંગ ચતુષ્કોણીય અને અત્યંત રસાકસીભર્યો બનવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

ઈકબાલ શેખ જેવા નેતાઓનું પક્ષ છોડવું એ કોંગ્રેસ માટે માત્ર એક સીટનું નુકસાન નથી, પરંતુ વર્ષોથી સીંચેલા એક વિશ્વાસનું તૂટવું છે. આગામી 26 એપ્રિલના પરિણામો કોંગ્રેસ માટે વધુ કપરા સાબિત થઈ શકે છે. બીજી તરફ, સત્તાધારી ભાજપ પોતાની સંગઠન શક્તિ અને આંતરિક ખેંચતાણને ડામવામાં કેટલી સફળ રહે છે તેના પર સૌની નજર છે. જનતાના પ્રશ્નો કરતા અત્યારે નેતાઓના માન-અપમાન અને પક્ષપલટાની વાતોએ વધુ જોર પકડ્યું છે, જે લોકશાહીના આ પર્વમાં એક અલગ જ વળાંક લાવી રહ્યું છે.

અંતે, ઈકબાલ શેખનો આ નિર્ણય આગામી સમયમાં અમદાવાદના મ્યુનિસિપલ રાજકારણને કઈ દિશામાં લઈ જશે તે તો પરિણામો જ કહેશે, પણ એટલું ચોક્કસ છે કે ગોમતીપુરનો ગઢ હવે કોંગ્રેસ માટે સુરક્ષિત રહ્યો નથી. એક તરફ જૂના જોગીઓ વિદાય લઈ રહ્યા છે અને બીજી તરફ નવા પક્ષો પોતાની જગ્યા બનાવવા મથી રહ્યા છે, તેવામાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની આ ચૂંટણી ગુજરાતના ભવિષ્યના રાજકારણનો પાયો નાખશે. 35 વર્ષની વફાદારીનો અંત જે રીતે આવ્યો છે, તે રાજકારણની અનિશ્ચિતતા અને બદલાતા પ્રવાહોનો જીવતો જાગતો પુરાવો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે 'હાથ' છોડનારા આ નેતાઓ 'પતંગ' ને કેટલી ઊંચાઈએ લઈ જાય છે અને જનતા તેમના આ નિર્ણયને કઈ રીતે સ્વીકારે છે.