રોટી ભારતીય ભોજનનો અત્યંત મહત્વનો ભાગ છે. લગભગ દરેક ભારતીય ઘરમાં રોજ રોટી બને છે. લોકો તેને સવારના નાસ્તામાં, બપોરના લંચમાં કે રાત્રિભોજનમાં ખાવાનું પસંદ કરે છે. રોટી માત્ર પેટ ભરતી નથી, પરંતુ તે આરોગ્ય માટે પણ ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. ઘઉંના આટાથી બનેલી રોટીમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ, પ્રોટીન, વિટામિન્સ અને અનેક જરૂરી ખનિજ તત્વો હોય છે. 

ઘણી જગ્યાએ રોટીને ચપાટી કે ફુલકા તરીકે પણ બોલવામાં આવે છે. આનાથી ઘણી વખત મનમાં પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે શું આ ત્રણેય એક જ છે કે તેમાં કોઈ તફાવત છે? 

જવાબ છે – રોટી, ચપાટી અને ફુલકા ત્રણેય ઘઉંના આટાથી બને છે, પરંતુ તેમને બનાવવાની રીત, આકાર અને બનાવટમાં તફાવત હોય છે. આ જ તફાવતને કારણે તેમને અલગ-અલગ ગણવામાં આવે છે.

રોટી શું છે?
રોટી સામાન્ય રીતે ઘઉંના આટાથી બનાવવામાં આવે છે અને તેને તવા પર સેકીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેના માટે ચપાટીની તુલનામાં થોડું સખત લોટ ગૂંથવામાં આવે છે અને ચકલા-બેલણથી બેલીને બનાવવામાં આવે છે. રોટી સામાન્ય રીતે ચપાટી કરતાં પાતળી હોય છે અને તેને શાકભાજી, દાળ કે કઢી સાથે ખાવામાં આવે છે. મોટા ભાગના લોકો સાદી રોટી ખાય છે, જ્યારે કેટલાક ઘી કે માખણ લગાવીને ખાવાનું પસંદ કરે છે. આ ભારતના મોટા ભાગના ઘરોમાં રોજના ભોજનનો મહત્વનો ભાગ છે.

ચપાટી શું છે? 
ચપાટી એ રોટીનો જ એક ખાસ પ્રકાર છે. તે રોટીની તુલનામાં થોડી જાડી અને ચપટી હોય છે અને તે ફૂલતી નથી. ચપાટી બનાવવા માટે રોટી કરતાં થોડું વધુ ભીનો લોટ ગૂંથવામાં આવે છે અને ચકલા-બેલણને બદલે હાથથી થપથપાવીને આકાર આપવામાં આવે છે. ચપાટી ખાસ કરીને ઉત્તર અને પશ્ચિમ ભારતમાં વધુ ખાવામાં આવે છે.

ફુલકા શું છે?  
ફુલકા પણ રોટીનું જ એક સ્વરૂપ છે, પરંતુ તેને બનાવવાની રીત અલગ છે. પહેલાં તેને તવા પર હળવું સેકવામાં આવે છે, પછી સીધી ગેસની આંચ પર મૂકીને સેકવામાં આવે છે. અંદર ભાપ ભરાવાથી ફુલકું ફૂલી જાય છે, જેનાથી તે ખૂબ જ નરમ અને હળવું બને છે. ફુલકામાં તેલ કે ઘી બિલકુલ નાખવામાં આવતું નથી, તેથી તેને હેલ્ધી માનવામાં આવે છે. ફુલકા ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં વધુ ખાવામાં આવે છે.

સારાંશમાં તફાવત
રોટી → પાતળી, બેલણથી બનેલી, તવા પર સેકાય છે, સાદી અને સામાન્ય.  
ચપાટી → થોડી જાડી, હાથથી થપથપાવીને બનેલી, ફૂલતી નથી.  
ફુલકા → પાતળી, તવા પછી સીધી આંચ પર ફૂલે છે, ખૂબ નરમ અને હળવી, ઘી-તેલ વગર.

હવે તમને રોટી, ચપાટી અને ફુલકા વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ થઈ ગયો હશે. આ ત્રણેય એક જ લાગે છે, પરંતુ બનાવટ અને સ્વાદમાં તફાવત તેમને અલગ પાડે છે!