સમયની સાથે વધતી જતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને વર્ષો જૂના ટેક્સ નિયમોમાં સમયાંતરે ફેરફાર કરવો અનિવાર્ય બને છે. ખાસ કરીને બાળકોના શિક્ષણ અને મકાન ભાડા જેવા પાયાના ખર્ચાઓમાં ટેક્સ મુક્તિની મર્યાદા ખૂબ જ ઓછી હતી, જે મધ્યમ વર્ગના કર્મચારીઓ પર આર્થિક બોજ વધારતી હતી. આ નવા સુધારા દ્વારા સરકારનો ઉદ્દેશ્ય કરદાતાઓની ડિસ્પોઝેબલ ઇન્કમ (હાથ પર રહેતી આવક) વધારવાનો અને ટેક્સ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવાનો છે.

HRA ના નિયમોમાં અમદાવાદ-પુણેનો સમાવેશ

નવા નિયમો મુજબ, હવે મેટ્રો સિટીની યાદી વિસ્તૃત કરવામાં આવી છે. અગાઉ માત્ર ચાર મુખ્ય શહેરોને મળતો 50% HRA એક્ઝેમ્પશનનો લાભ હવે અમદાવાદ, પુણે, બેંગલુરુ અને હૈદરાબાદમાં રહેતા કર્મચારીઓને પણ મળશે. અન્ય શહેરો માટે આ મર્યાદા 40% રાખવામાં આવી છે. નોંધનીય છે કે આ લાભ માત્ર જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરનારાઓને જ મળશે.

શિક્ષણ અને હોસ્ટેલ ભથ્થામાં ઐતિહાસિક વધારો

સરકારે બાળકોના શિક્ષણ માટે મળતા ભથ્થામાં મોટો ઉછાળો આપ્યો છે:

ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન એલાઉન્સ: હવે પ્રતિ માસ ₹3,000 (મહત્તમ બે બાળકો માટે) ટેક્સ ફ્રી રહેશે, જે પહેલા માત્ર ₹100 હતું.

હોસ્ટેલ એલાઉન્સ: આ મર્યાદા પ્રતિ માસ ₹300 થી વધારીને સીધી ₹9,000 કરવામાં આવી છે.

કાર, ડ્રાઈવર અને અન્ય સુવિધાઓ

કંપની દ્વારા મળતી કાર અને ડ્રાઈવરની સુવિધાના ટેક્સેશનના દરો પણ અપડેટ કરાયા છે:

1.6 લિટર સુધીનું એન્જિન: ₹5,000 પ્રતિ માસ + ₹3,000 ડ્રાઈવર માટે ટેક્સેબલ ગણાશે.

1.6 લિટરથી વધુ એન્જિન: ₹7,000 પ્રતિ માસ + ₹3,000 ડ્રાઈવર માટે ગણતરીમાં લેવાશે.

ભેટ અને ભોજન: વાર્ષિક ₹15,000 સુધીની ગિફ્ટ કે વાઉચર ટેક્સ ફ્રી રહેશે. ઓફિસમાં મળતા ફ્રી ભોજન માટે ₹200 સુધીની લિમિટ નક્કી કરાઈ છે.

દસ્તાવેજી પુરાવા અને પાલન

નવા નિયમો હેઠળ કપાતનો લાભ લેવા માટે કરદાતાઓએ સજાગ રહેવું પડશે. જો વાર્ષિક મકાન ભાડું ₹1,00,000 થી વધુ હોય, તો મકાનમાલિકનો PAN નંબર અને સરનામું આપવું ફરજિયાત છે. તે જ રીતે મુસાફરી અને લોનના વ્યાજ માટે પણ યોગ્ય પુરાવા રજૂ કરવા પડશે.

આ નવા નિયમો 1 એપ્રિલ 2026 થી અમલી બનશે, જે પગારદાર વર્ગ માટે ટેક્સ આયોજનની નવી તકો લાવશે.