સામાન્ય રીતે જ્યારે સુરક્ષિત રોકાણ કે શ્રેષ્ઠ વળતરની વાત આવે ત્યારે લોકોના મનમાં સોનું, રિયલ એસ્ટેટ કે શેરબજારના જ નામ આવતા હોય છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વૈશ્વિક બજારમાં એક એવો ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે જેણે મોટા કદના રોકાણકારોને પણ વિચારતા કરી દીધા છે. હવે તમારી કાંડા પર બાંધેલી ઘડિયાળ માત્ર સમય જ નથી બતાવતી, પણ તે તમારી સંપત્તિમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કરતાં પણ વધુ ઝડપથી વધારો કરી શકે છે. લક્ઝરી વોચ માર્કેટના તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, હવે આ ઘડિયાળો માત્ર શોખની વસ્તુ મટીને એક મજબૂત 'એસેટ ક્લાસ' તરીકે ઉભરી આવી છે. ઓનલાઈન વોચ માર્કેટપ્લેસ ‘ક્રોનો-24’ના તાજેતરના અહેવાલે રોકાણ જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે, કારણ કે આ અહેવાલ મુજબ પરંપરાગત રીતે રોકાણ માટે શ્રેષ્ઠ ગણાતી રોલેક્સ જેવી બ્રાન્ડ્સ હવે કાર્ટિયર જેવી મિડ-રેન્જ લક્ઝરી બ્રાન્ડ્સ સામે પાછળ રહી ગઈ છે. આ પરિવર્તન એ વાતનો પુરાવો છે કે બજારમાં હવે બ્રાન્ડ વેલ્યુ કરતા ડિઝાઈન અને તેની વિરલતાની કિંમત વધી રહી છે.

વર્ષ 2018 થી 2026ના સમયગાળા દરમિયાન લક્ઝરી ઘડિયાળોના ભાવમાં થયેલો વધારો કોઈ આશ્ચર્યથી ઓછો નથી. પેરિસ સ્થિત વિશ્વવિખ્યાત જ્વેલર અને વોચમેકર કંપની કાર્ટિયરની ‘ટેન્ક વર્મીલ’ મોડેલે આ સમયગાળામાં અંદાજે 300 ટકા જેટલું જંગી વળતર આપીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે. આ આંકડો એટલા માટે મહત્વનો છે કારણ કે સૌથી વધુ નફો આપતી ટોપ-20 ઘડિયાળોની યાદીમાં રોલેક્સનું એક પણ મોડેલ પોતાનું સ્થાન જાળવી શક્યું નથી. એક સમયે જે રોલેક્સ ઘડિયાળો રોકાણનો પર્યાય ગણાતી હતી, તેની લોકપ્રિયતા હજુ અકબંધ છે પણ વળતરની દૃષ્ટિએ તેમાં સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે, રોલેક્સની સૌથી વધુ વેચાતી 'ડેટજસ્ટ 41'ની કિંમતમાં 2018થી અત્યાર સુધીમાં માત્ર 59 ટકાનો વધારો થયો છે, જે કાર્ટિયરના 300 ટકાના ઉછાળા સામે ઘણો ઓછો જણાય છે. આ યાદીમાં માત્ર કાર્ટિયર જ નહીં, પણ ઓમેગાના પાંચ અને જેગર-લેકોલ્ટ્રેના બે મોડેલોએ પણ રોલેક્સ કરતા વધુ સારું પ્રદર્શન કરીને રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં ચમક લાવી દીધી છે.

આ અસાધારણ ઉછાળા પાછળના કારણો તપાસવામાં આવે તો જાણવા મળે છે કે 2022 પછી જ્યારે વૈશ્વિક બજારોમાં મંદીનો માહોલ હતો, ત્યારે પણ આ લક્ઝરી ઘડિયાળોની કિંમતોમાં સતત વધારો થતો રહ્યો હતો. હવે નિષ્ણાતો માને છે કે રોલેક્સના મોટાભાગના મોડેલો 2018 સુધીમાં તેની ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચી ગયા હતા, જેના કારણે તેમાં હવે વધુ વૃદ્ધિની શક્યતા ઓછી છે. બીજી તરફ, કાર્ટિયર જેવી બ્રાન્ડ્સ જે થોડા વર્ષો પહેલા સુધી ખૂબ જ વ્યાજબી કિંમતે ઉપલબ્ધ હતી, તેની આઇકોનિક ડિઝાઈન અને ક્લાસિક દેખાવને કારણે કલેક્ટર્સમાં તેની માંગ અચાનક વધી ગઈ છે. આને આર્થિક પરિભાષામાં 'લો બેઝ ઈફેક્ટ' કહેવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ વસ્તુની શરૂઆતી કિંમત ઓછી હોય અને તેની લોકપ્રિયતા વધે, ત્યારે ટકાવારીની દૃષ્ટિએ તેનું વળતર ઘણું ઊંચું દેખાય છે. કાર્ટિયર ટેન્ક વર્મીલ તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે, જે આઠ વર્ષમાં રોકાણકારો માટે સોનાની ખાણ સાબિત થઈ છે.

કોરોના મહામારીના સમયગાળાએ પણ આ બજારને એક નવી દિશા આપી છે. લોકડાઉન દરમિયાન લોકો પાસે ખર્ચ કરવા માટે મર્યાદિત વિકલ્પો હતા, ત્યારે અનેક લોકોએ શોખ ખાતર નહીં પણ નફો કમાવવાના હેતુથી લક્ઝરી ઘડિયાળોમાં રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું. આ ગાળામાં રોલેક્સ જેવી બ્રાન્ડ્સના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હતા, પરંતુ જેવો મહામારીનો પ્રભાવ ઓછો થયો અને બજાર ખુલ્યું, ત્યારે આ ઊંચા ભાવ સ્થિર થવા લાગ્યા. પરંતુ આ દરમિયાન કાર્ટિયર જેવી બ્રાન્ડ્સની માગમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી કારણ કે તેની પાછળ 'ઓર્ગેનિક ડિમાન્ડ' કામ કરી રહી હતી. એટલે કે, લોકો આ ઘડિયાળો માત્ર દેખાડો કરવા માટે નહીં પણ તેના કલાત્મક મૂલ્યને કારણે ખરીદી રહ્યા હતા. આથી જ કાર્ટિયર પેન્થેર (ગોલ્ડ) જેવી ઘડિયાળોએ પણ 218 ટકા જેવું શાનદાર વળતર આપ્યું છે. આ ટ્રેન્ડ સૂચવે છે કે રોકાણકારો હવે માત્ર માર્કેટ હાઈપ પાછળ દોડવાને બદલે લાંબા ગાળાની વેલ્યુ ધરાવતી વસ્તુઓ પર પસંદગી ઉતારી રહ્યા છે.

લક્ઝરી વોચ માર્કેટના વિશ્લેષક બાલાજ ફેરેન્જી આ બદલાતા પ્રવાહ વિશે જણાવે છે કે ઘડિયાળોની ખરીદીમાં હવે માત્ર કિંમત જ મહત્વની નથી રહી, પરંતુ તેની 'કલેક્ટર વેલ્યુ' સૌથી વધુ મહત્વ ધરાવે છે. રોલેક્સ જેવી બ્રાન્ડ્સમાં લાંબી વેઇટિંગ લિસ્ટ હોવા છતાં તેનું વળતર મર્યાદિત રહેવાનું કારણ તેની ઓવર-વેલ્યુએશન હોઈ શકે છે. જ્યારે કાર્ટિયર અને ઓમેગાના કેટલાક મોડેલો હજુ પણ તેની વાસ્તવિક કિંમતની નજીક છે અને તેની માંગ સતત વધી રહી છે. ઓમેગા સ્પીડમાસ્ટર જેવા મોડેલોએ પણ 119 ટકા વળતર આપીને સાબિત કર્યું છે કે જે બ્રાન્ડ પર ભરોસો અને તેની ડિઝાઈનમાં સાતત્ય હોય, તે ક્યારેય રોકાણકારને નિરાશ કરતી નથી. આ બદલાતા સમીકરણોને જોતા હવે એ દિવસો દૂર નથી જ્યારે લોકો શેરબજારના ન્યૂઝ જોવાને બદલે લક્ઝરી વોચના કેટલોગ તપાસીને પોતાનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરશે.

આમ જોઈએ તો, લક્ઝરી ઘડિયાળોનું આ બજાર હવે માત્ર અમીરોનો શોખ નથી રહ્યો પરંતુ સામાન્ય રોકાણકાર માટે પણ એક આકર્ષક તક બની ગયું છે. જોકે, આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરતા પહેલા બ્રાન્ડ હિસ્ટ્રી, ડિઝાઈનની વિરલતા અને બજારના ટ્રેન્ડને સમજવો અત્યંત જરૂરી છે. જે રીતે કાર્ટિયર ટેન્ક વર્મીલ સૌથી સસ્તું અને સફળ રોકાણ સાબિત થયું છે, તે દર્શાવે છે કે યોગ્ય સમયે યોગ્ય વસ્તુની પસંદગી કરવામાં આવે તો કાંડા પર બાંધેલો સમય તમારી આવનારા સમયની આર્થિક સ્થિતિને સુધારી શકે છે. રોલેક્સનું પાછળ પડવું અને કાર્ટિયરનું આગળ વધવું એ માત્ર આંકડાની રમત નથી, પણ બદલાતી માનસિકતા અને કલાત્મક મૂલ્યના વિજયનું પ્રતીક છે. આજના યુગમાં ડાયવર્સિફાઈડ પોર્ટફોલિયોમાં હવે સોના-ચાંદીની સાથે લક્ઝરી ઘડિયાળોનો સમાવેશ કરવો એ સમજદારીભર્યું પગલું ગણાશે.