પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે એક ચોંકાવનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. ચીનની કેટલીક ખાનગી કંપનીઓ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને ઓપન-સોર્સ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને અમેરિકી સૈન્યની હિલચાલ અને ગતિવિધિઓ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહી છે. આ ખુલાસા બાદ વોશિંગ્ટનમાં યુદ્ધભૂમિ સર્વેલન્સના જોખમો અંગે નવી અને ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી થઈ છે.

સેટેલાઇટ અને AI ના સમન્વયથી અમેરિકી દળોની જાસૂસી 

'ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ' ના એક અહેવાલ મુજબ, ચીની કંપનીઓ મધ્ય પૂર્વમાં તૈનાત યુએસ સૈન્યનું વિગતવાર વિશ્લેષણ કરવા માટે AI નો સહારો લઈ રહી છે. આ કંપનીઓ સાર્વજનિક રીતે ઉપલબ્ધ ડેટા, જેમ કે સેટેલાઇટ ઈમેજરી, ફ્લાઇટ ટ્રેકર્સ અને શિપિંગ માહિતી સાથે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનું સંયોજન કરીને અમેરિકન દળોની ગુપ્ત હિલચાલને "ખુલ્લી પાડવાનો" દાવો કરી રહી છે. 5 અઠવાડિયા પહેલા ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ આ પ્રવૃત્તિએ વધુ જોર પકડ્યું છે અને હવે ઓનલાઈન પોસ્ટ્સમાં યુએસ કેરિયરની હિલચાલ, એરક્રાફ્ટ પોઝિશનિંગ અને બેઝ એક્ટિવિટીની ઝીણવટભરી વિગતો જોવા મળી રહી છે.

ચીનની સૈન્ય ઈકોસિસ્ટમ સાથે કંપનીઓના સીધા તાર 

અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ જાસૂસીમાં સામેલ કેટલીક કંપનીઓ ચીનની સૈન્ય ઇકોસિસ્ટમ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે. આ બેઇજિંગની 'સિવિલ-મિલિટરી ઇન્ટિગ્રેશન' વ્યૂહરચનાનો જ એક ભાગ છે, જેમાં સરકારના આર્થિક પીઠબળ સાથે સંરક્ષણ ક્ષમતાઓમાં ખાનગી ક્ષેત્રની નવીનતાઓને સાંકળી લેવામાં આવે છે. એક કંપનીએ વાસ્તવિક સમયમાં (રિયલ-ટાઇમ) યુએસ લશ્કરી પ્રવૃત્તિને ટ્રેક કરવાનો દાવો કર્યો છે, જ્યારે અન્ય એક કંપની મોટા પાયે સૈન્ય હિલચાલ અને એરક્રાફ્ટ કોમ્યુનિકેશનનું વિશ્લેષણ કરી રહી છે.

અમેરિકા માટે નવો ખતરો, નિષ્ણાતોએ વ્યક્ત કરી ચિંતા 

આધુનિક સર્વેલન્સ અંગે યુએસ અધિકારીઓ અને વિશ્લેષકોમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. અમેરિકન એન્ટરપ્રાઈઝ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ફેલો રાયન ફેડાસિયુકે ચેતવણી આપતા જણાવ્યું હતું કે, "ચીનમાં સક્ષમ ખાનગી જીઓસ્પેશિયલ એનાલિસિસ કંપનીઓનો ફેલાવો ચીનની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓમાં વધારો કરશે અને કટોકટીમાં યુએસ દળોનો સામનો કરવાની તેમની ક્ષમતા વધારશે." યુએસ ધારાસભ્યોએ પણ આ મુદ્દે લાલબત્તી ધરી છે. હાઉસ સિલેક્ટ કમિટી ઓન ચાઇનાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, "CCP સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ AI ને અમેરિકા વિરુદ્ધ યુદ્ધભૂમિ સર્વેલન્સ ટૂલમાં ફેરવી રહી છે.

બેઇજિંગનો બેવડો અભિગમ: યુદ્ધથી અંતર છતાં વ્યૂહાત્મક લાભ 

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં ચીનનો બેવડો ચહેરો સામે આવ્યો છે. એક તરફ બેઇજિંગ જાહેરમાં યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ વાટાઘાટો માટે આહવાન કરી સંઘર્ષથી અંતર જાળવવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો બીજી તરફ તેની ખાનગી કંપનીઓ આ યુદ્ધમાંથી ઇન્ટેલિજન્સ ડેટા એકત્ર કરી રહી છે. વિશ્લેષકો માને છે કે આનાથી ચીનને ઔપચારિક રીતે યુદ્ધમાં પ્રવેશ્યા વિના જ વ્યૂહાત્મક લાભ મળી રહ્યો છે. વધતી જતી આ કોમર્શિયલ ટેક્નોલોજીએ નાગરિક અને લશ્કરી ઇન્ટેલિજન્સ વચ્ચેની ભેદરેખા ભૂંસી નાખી છે, જે ભવિષ્યમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે ઓપરેશનલ ગુપ્તતા જાળવવામાં મોટો પડકાર બની રહેશે. આ મુદ્દે અમેરિકન સુરક્ષા એજન્સીઓ આગામી દિવસોમાં કેટલાક કડક કાઉન્ટર-સર્વેલન્સ પગલાં લે તેવી શક્યતા છે.