હિંદુ કેલેન્ડર અનુસાર, ચૈત્ર માસની સમાપ્તિ સાથે જ વર્ષના બીજા અને સૌથી પવિત્ર મહિનાઓમાંથી એક વૈશાખ માસની શરૂઆત થાય છે. ધાર્મિક ગ્રંથોમાં વૈશાખ માસને માધવ માસ કહેવામાં આવ્યો છે, જે ભગવાન વિષ્ણુને સૌથી વધુ પ્રિય મહિનો છે. 

સ્કંદ પુરાણ અનુસાર, આ મહિનાની સમકક્ષ કોઈ બીજો મહિનો નથી, કારણ કે આ માસમાં કરેલું એક નાનું દાન પણ અક્ષય ફળ આપે છે.

વૈશાખ માસ 2026ની શરૂઆત ક્યારે?
વર્ષ 2026માં વૈશાખ માસની શરૂઆત 3 એપ્રિલ, 2026 બુધવારથી થઈ રહી છે. ચૈત્ર પૂર્ણિમાના બીજા દિવસે એટલે કે પ્રતિપદા તિથિથી આ પાવન માસનો આરંભ થાય છે. 

જ્યોતિષીય દૃષ્ટિએ આ સમયે સૂર્ય મેષ રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે, જેનાથી ગરમીનો પ્રભાવ વધવા લાગે છે. આ જ કારણે આ માસના નિયમો પ્રકૃતિ અને આરોગ્ય સાથે ઊંડે સંબંધ ધરાવે છે.

વૈશાખ માસમાં દાનનું મહત્વ
વૈશાખના મહિનામાં જલ દાનને સૌથી મોટું પુણ્ય માનવામાં આવ્યું છે. શાસ્ત્રોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જે વ્યક્તિ આ માસમાં પ્યાસાઓને પાણી પીવડાવે છે અથવા રસ્તામાં આવ-જા કરનારાઓ માટે પ્યાઉ લગાવે છે, તેને અનેક યજ્ઞોના સમાન ફળ મળે છે.

વૈશાખ માસમાં શું દાન કરવું?
- જલથી ભરેલો કલશ  
- પંખો  
- છત્રી 
- સત્તુ  
- ખરબૂજું  
- ચપ્પલ  

વૈશાખ માસના કડક નિયમો
- આ માસમાં પવિત્ર નદીમાં અથવા ઘરે જ ગંગાજળ નાખીને સ્નાન કરવાનો નિયમ છે. આનાથી તમામ પાપોનો નાશ થાય છે.
- ધાર્મિક રીતે આ મહિનામાં સાત્વિક ભોજન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
- તામસિક ભોજન (માંસાહાર, તીખું-મસાલેદાર)થી સંપૂર્ણ પરહેજ કરવો જોઈએ.
- આ માસમાં પ્રતિદિવસ ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવી અને તુલસીના છોડમાં નિયમિત જલ ચઢાવવું.
- સાંજના સમયે તુલસી પાસે દીપક પ્રગટાવવો.
- આખા મહિના દરમિયાન મન, વચન અને કર્મથી શુદ્ધ રહીને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું જોઈએ.