આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં જ્યારે પણ રાજકીય અસ્થિરતા સર્જાય છે, ત્યારે તેની સૌથી મોટી અસર દરિયાઈ વ્યાપારના વીમા દરો પર પડે છે. વીમા પ્રીમિયમ એ માત્ર ખર્ચ નથી, પરંતુ તે વૈશ્વિક જોખમનું સૂચક છે. હાલમાં ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે વીમા કંપનીઓ અત્યંત સાવધ બની છે. વધતા પ્રીમિયમ દરો સીધી રીતે આયાત-નિકાસના ખર્ચમાં વધારો કરે છે, જે આખરે વૈશ્વિક બજારમાં ચીજવસ્તુઓના ભાવ વધારા માટે જવાબદાર બને છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જોખમી સ્થિતિ

ઈરાને ચોક્કસ જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપી હોવા છતાં, વીમા બ્રોકર્સ આ વિસ્તારને હજુ પણ સુરક્ષિત માનવા તૈયાર નથી. યુદ્ધની અનિશ્ચિતતા અને સંભવિત હુમલાઓના ડરને કારણે વીમા કવરેજ મેળવવું મુશ્કેલ બન્યું છે.

મુખ્ય મુદ્દાઓ:

વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન: વિશ્વના અંદાજે 1/5 ભાગના તેલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LPG) ના શિપમેન્ટ આ સંઘર્ષના કારણે પ્રભાવિત થયા છે.

યુદ્ધ વીમા દરોમાં વધારો: દરિયાઈ કાર્ગો માટે યુદ્ધ વીમા કવરેજ હાલમાં અંદાજે 0.5% જેટલું છે, જ્યારે મરીન વીમા પ્રીમિયમમાં 5% થી 7.5% સુધીનો વધારો જોવા મળ્યો છે.

ઐતિહાસિક તફાવત: વર્ષ 2022 સુધી આ વિસ્તારોમાં કોઈ વધારાનો યુદ્ધ વીમો લેવો પડતો નહોતો, પરંતુ હવે પરિવહન માટે 0.5% થી 1% જેટલો વધારાનો વીમો ફરજિયાત બન્યો છે.

મર્યાદિત કવરેજ: ક્ષમતા હોવા છતાં, રી-ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓ અત્યંત ઊંચા દરે અને મર્યાદિત શરતો સાથે જ વીમો આપી રહી છે.

અન્ય જોખમી ક્ષેત્રો: લાલ સમુદ્ર (Red Sea) અને કાળા સમુદ્ર (Black Sea) ની જેમ જ આ પ્રદેશને પણ હવે 'હાઈ રિસ્ક ઝોન' માં મૂકવામાં આવ્યો છે.

ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતા

વીમા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે, જ્યાં સુધી પશ્ચિમ એશિયામાં કાયમી શાંતિ અને સ્પષ્ટ રાજકીય ઉકેલ નહીં આવે, ત્યાં સુધી પ્રીમિયમના દરોમાં કોઈ મોટો ઘટાડો થવાની સંભાવના નથી. વીમા કંપનીઓ હાલમાં 'રાહ જુઓ અને જુઓ' (Wait and Watch) ની નીતિ અપનાવી રહી છે. પરિસ્થિતિમાં આવતો નાનો સુધારો પણ પ્રીમિયમ ઘટાડવા માટે પૂરતો નથી, કારણ કે અવિશ્વાસનું વાતાવરણ હજુ પણ પ્રવર્તી રહ્યું છે.

આ સ્થિતિને કારણે ભારત સહિતના દેશોમાં તેલ અને ગેસની આયાત મોંઘી થઈ શકે છે, જેની અસર દેશની અર્થવ્યવસ્થા પર પડવાની ભીતિ છે.