આજના ભાગદોડભર્યા યુગમાં સમયની બચત કરવા માટે આપણે ઘણીવાર સ્વાસ્થ્ય સાથે અજાણતા જ સમાધાન કરી લેતા હોઈએ છીએ. મોલ, સુપરમાર્કેટ કે રસ્તાના કિનારે મળતા સુંદર રીતે પેક કરેલા અને કાપેલા ફળો (Pre-cut fruits) આપણને આકર્ષક તો લાગે છે, પરંતુ તેની પાછળ છુપાયેલું જોખમ અત્યંત ગંભીર છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને ડાયેટિશિયન્સ સતત ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે ફળોને કાપીને ખુલ્લા રાખવા કે લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત કરવાથી તે અમૃતને બદલે ઝેર સમાન બની શકે છે. કુદરતે ફળોને તેની છાલના રૂપમાં એક મજબૂત રક્ષણાત્મક કવચ આપ્યું છે, જે તેને બહારના વાતાવરણ અને બેક્ટેરિયાથી બચાવે છે. જેવી આ છાલ દૂર કરવામાં આવે છે, કે તરત જ ફળનો અંદરનો ગર્ભ હવાના સંપર્કમાં આવે છે અને ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જાય છે. આ પ્રક્રિયા માત્ર ફળનો રંગ જ નથી બદલતી, પરંતુ તેમાં રહેલા વિટામિન સી અને અન્ય આવશ્યક પોષક તત્વોનો નાશ પણ કરે છે, જેના કારણે તમે જે પોષણ માટે ફળ ખાઓ છો તે ઉદ્દેશ્ય જ મરી જાય છે.

વધુ ગંભીર બાબત એ છે કે કાપેલા ફળો બેક્ટેરિયા અને ફૂગ માટે સંવર્ધન કેન્દ્ર બની જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, ગરમ અને ભેજવાળા વાતાવરણમાં સાલ્મોનેલા, લિસ્ટરિયા અને ઇ-કોલી જેવા જોખમી બેક્ટેરિયા કાપેલા ફળો પર ખૂબ જ ઝડપથી પ્રજનન કરે છે. ખાસ કરીને રસ્તાના કિનારે વેચાતા ફળોમાં વપરાતું પાણી, વેચનારના ગંદા હાથ અથવા ફળ કાપવા માટે વપરાતી છરીની અસ્વચ્છતા આ જોખમને અનેકગણું વધારી દે છે. આ પ્રદૂષિત ફળોના સેવનથી ફૂડ પોઈઝનિંગ, પેટમાં અસહ્ય દુખાવો, સતત ઉલટી-ઝાડા અને તીવ્ર તાવ જેવી સમસ્યાઓ સર્જાય છે. નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા બાળકો અને વૃદ્ધો માટે આ ચેપ જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે. સુપરમાર્કેટમાં મળતા એર-ટાઈટ પેકિંગવાળા ફળો પ્રમાણમાં સુરક્ષિત દેખાય છે, પરંતુ જો તેનું તાપમાન જળવાયું ન હોય અથવા તે તેની એક્સપાયરી ડેટની નજીક હોય, તો તે પણ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક જ છે.

સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત રહેવા માટે એ અત્યંત આવશ્યક છે કે આપણે બજારમાંથી હંમેશા આખા ફળો જ ખરીદવાનો આગ્રહ રાખીએ. ફળને ઘરે લાવીને તેને વહેતા સ્વચ્છ પાણીમાં વ્યવસ્થિત ધોઈને, ખાતી વખતે જ કાપવાની આદત કેળવવી જોઈએ. કાપ્યા પછી ફળને વધુ સમય સુધી ખુલ્લા ન રાખવા જોઈએ અને જો તેને થોડા સમય માટે રાખવા પડે તેમ હોય, તો તેને કાચના એર-ટાઈટ કન્ટેનરમાં ભરી રેફ્રિજરેટરમાં રાખવા જોઈએ. યાદ રાખો કે જે સુવિધા તમારા કિંમતી સ્વાસ્થ્યને જોખમમાં મૂકે તે સુવિધા ક્યારેય ફાયદાકારક હોઈ શકે નહીં. શરીરને રોગમુક્ત રાખવા માટે તાજા અને આખા ફળોનો જ આહારમાં સમાવેશ કરવો એ જ શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે. તમારી એક નાનકડી સાવચેતી તમને અને તમારા પરિવારને મોટી બીમારીઓથી બચાવી શકે છે.