15 વર્ષથી ઓછી વયના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ : બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ગ્રીસનો મહત્વનો નિર્ણય

ગ્રીસ સરકારે યુવાનોમાં વધતા જતા માનસિક તણાવ અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મના વ્યસનને રોકવા માટે એક ઐતિહાસિક જાહેરાત કરી છે. આવતા વર્ષે જાન્યુઆરી 2027 થી દેશમાં 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના કિશોરો માટે સોશિયલ મીડિયાના વપરાશ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવશે. વડાપ્રધાન કિરિયાકોસ મિત્સોટાકિસે આ પગલાને નવી પેઢીના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને ભવિષ્ય માટે અનિવાર્ય ગણાવ્યું છે.
વ્યસનકારક ડિઝાઇન અને ઊંઘની સમસ્યાઓ
વડાપ્રધાન મિત્સોટાકિસે TikTok પર એક વિડિયો સંદેશ દ્વારા આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયની જાણકારી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સની "વ્યસનકારક ડિઝાઇન" ને કારણે યુવાનોમાં ચિંતા અને ઊંઘની ગંભીર સમસ્યાઓ વધી રહી છે. વડાપ્રધાને ઉમેર્યું કે, ઘણી વ્યક્તિઓએ મને કહ્યું છે કે તેઓ સતત ઓનલાઈન રહેવાના દબાણ, અન્ય સાથેની સરખામણીઓ અને નકારાત્મક ટિપ્પણીઓથી થાકી ગયા છે. અનેક માતા-પિતાએ પણ ફરિયાદ કરી છે કે તેમના બાળકો હંમેશા ફોનમાં વ્યસ્ત રહે છે અને માનસિક રીતે અશાંત જણાય છે."
શાળાઓમાં મોબાઈલ પ્રતિબંધ બાદ હવે સોશિયલ મીડિયા પર રોક
ગ્રીસમાં બાળકોના ડિજિટલ વપરાશ પર નિયંત્રણ લાવવા માટે આ અગાઉ પણ કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. સરકારે શાળાઓમાં મોબાઈલ ફોનના ઉપયોગ પર પહેલેથી જ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. આ ઉપરાંત, કિશોરોના સ્ક્રીન ટાઈમને મર્યાદિત કરવા માટે વિશેષ ‘પેરેંટલ કંટ્રોલ’ પ્લેટફોર્મ પણ કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. હવે સોશિયલ મીડિયા પરનો આ નવો પ્રતિબંધ બાળકોને ઓનલાઈન જગતના નકારાત્મક પ્રભાવોથી દૂર રાખવા માટેનો નિર્ણાયક પ્રહાર માનવામાં આવે છે.
વિશ્વના અન્ય દેશોમાં પણ સમાન કાયદાની તૈયારી
સોશિયલ મીડિયાના જોખમો પ્રત્યે માત્ર ગ્રીસ જ નહીં, પરંતુ અનેક વિકસિત દેશો જાગૃત થયા છે. ફ્રાન્સ, ઓસ્ટ્રિયા અને સ્પેન જેવા દેશો પણ સમાન પ્રતિબંધો લાગુ કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે. યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) સરકારે 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે આવા પ્રતિબંધ અંગે પરામર્શ શરૂ કર્યો છે, જ્યારે આયર્લેન્ડ અને ડેનમાર્ક પણ આ અંગે ગંભીરતાથી વિચારી રહ્યા છે. નોંધનીય છે કે, ડિસેમ્બર 2025 માં ઓસ્ટ્રેલિયા વિશ્વનો પહેલો દેશ બન્યો હતો જેણે TikTok, YouTube અને Snapchat જેવી સાઇટ્સ પર 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના એકાઉન્ટ્સ દૂર કરવાના કડક આદેશ આપ્યા હતા.
ટેક કંપનીઓનો વિરોધ અને કાનૂની વિવાદ
બીજી તરફ, સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ આ પ્રતિબંધનો વિરોધ કરી રહી છે. કંપનીઓનું માનવું છે કે આવા સંપૂર્ણ પ્રતિબંધો બિનઅસરકારક રહેશે અને તેને ટેકનિકલ રીતે લાગુ કરવા મુશ્કેલ છે. રેડિટ જેવી કંપનીએ ઓસ્ટ્રેલિયાના આ કાયદાને અદાલતમાં પડકાર્યો છે. જોકે, માર્ચ મહિનામાં અમેરિકામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ કેસમાં મેટા અને યુટ્યુબને સોશિયલ મીડિયાના વ્યસન બદલ જવાબદાર ઠેરવવામાં આવતા ટેક કંપનીઓ પર હવે વૈશ્વિક સ્તરે દબાણ વધી રહ્યું છે.