ચૂંટણી મેદાનમાં હવે નિરીક્ષકોનો 'પહેરો' : નિષ્પક્ષ મતદાન માટે એક્શન પ્લાન, અમદાવાદ-સુરત સહિતના જિલ્લાઓમાં રાજ્ય ચૂંટણી પંચે નિરીક્ષકો તૈનાત કર્યા...

ગુજરાત રાજ્યમાં આગામી સમયમાં યોજાનારી મહાનગરપાલિકાઓ, નગરપાલિકાઓ તેમજ જિલ્લા અને તાલુકા પંચાયતોની સામાન્ય અને પેટા ચૂંટણીઓનો શંખનાદ ફૂંકાઈ ચૂક્યો છે. આ ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે પારદર્શક, નિષ્પક્ષ અને ન્યાયી વાતાવરણમાં યોજાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાજ્ય ચૂંટણી આયોગે એક ઐતિહાસિક અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ દ્વારા વહીવટી તંત્રના 34 જેટલા ઉચ્ચ અને અનુભવી અધિકારીઓની 'ચૂંટણી નિરીક્ષક' (Election Observers) તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચૂંટણી દરમિયાન થતી કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિઓને રોકવાનો અને મતદારોમાં વિશ્વાસ જગાડવાનો છે. રાજ્યના ખૂણેખૂણે ચૂંટણીનો માહોલ જામ્યો છે ત્યારે આયોગના આ કડક વલણે રાજકીય આલમમાં પણ ભારે ચર્ચા જગાવી છે.
ચૂંટણી આયોગના સચિવ આર. જી. ગોહિલ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર હુકમ મુજબ, રાજ્યના અતિ મહત્વના ગણાતા મહાનગરોમાં અનુભવી IAS અધિકારીઓને ખાસ જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. અમદાવાદ જેવા સંવેદનશીલ અને મોટા મહાનગર તેમજ જિલ્લાની કમાન અવંતીકા સિંઘ ઔલખને સોંપાઈ છે, જ્યારે ડાયનેમિક અધિકારી ડૉ. વિનોદ રાવને સુરતની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. વડોદરા માટે લોચન સેહરા, રાજકોટ માટે આલોક કુમાર પાંડે અને ભાવનગર-બોટાદના સંયુક્ત નિરીક્ષક તરીકે કુ. આર્દ્રા અગ્રવાલની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. આ તમામ અધિકારીઓ સીધા આયોગના સંપર્કમાં રહેશે અને પાયાના સ્તરે થતી દરેક ગતિવિધિઓનું ઝીણવટભર્યું નિરીક્ષણ કરશે. આ નિરીક્ષકો માત્ર ઓફિસમાં બેસીને આદેશો નહીં આપે, પરંતુ મતદાન મથકોની પ્રત્યક્ષ મુલાકાત લઈને વ્યવસ્થાઓની સમીક્ષા પણ કરશે.
આ નિરીક્ષકોની ભૂમિકા માત્ર દેખરેખ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમને વ્યાપક સત્તાઓ પણ આપવામાં આવી છે. આ અધિકારીઓ આદર્શ આચાર સંહિતાનું ચુસ્તપણે પાલન કરાવશે અને ઉમેદવારોના ચૂંટણી ખર્ચના રજિસ્ટરની સમયાંતરે તપાસ કરશે. ચૂંટણીમાં ટેકનોલોજીના ઉપયોગને પ્રાધાન્ય આપતા, EVM મશીનોના સંચાલન અને તાલીમ પ્રક્રિયાનું પણ તેઓ જાતે નિરીક્ષણ કરશે. ખાસ કરીને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે માટે પોલીસ તંત્ર સાથે સંકલન સાધવાની જવાબદારી પણ આ 34 નિરીક્ષકોના શિરે રહેશે. પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે, તેઓએ મતદાનના દિવસ સુધીનો પ્રથમ અહેવાલ અને ત્યારબાદ મતગણતરી પૂર્ણ થયા પછીનો અંતિમ અહેવાલ આયોગને સુપ્રત કરવાનો રહેશે.
આ સમગ્ર આયોજનને આખરી ઓપ આપવા માટે આજે એટલે કે 10 એપ્રિલ, 2026ના રોજ બપોરે 12:00 કલાકે ગાંધીનગર સચિવાલય ખાતે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બ્રીફિંગ બેઠક બોલાવવામાં આવી છે. આ બેઠકમાં તમામ નિયુક્ત નિરીક્ષકોને ચૂંટણીલક્ષી સાહિત્ય, કાયદાકીય માર્ગદર્શિકા અને આયોગની વિશેષ સૂચનાઓથી વાકેફ કરવામાં આવશે. રાજ્ય ચૂંટણી આયોગની આ તત્પરતા અને કડક વ્યવસ્થાને જોતા એવું સ્પષ્ટ જણાય છે કે 2026ની આ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ ગુજરાતના લોકશાહી ઇતિહાસમાં એક નવું ઉદાહરણ પૂરું પાડશે. પારદર્શિતા અને તટસ્થતાના આ આગ્રહથી સામાન્ય મતદારોમાં પણ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.