ભારતમાં ધાર્મિક ઉત્સવો અને મેળાઓમાં જનમેદની ઉમટવી એ સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ જ્યારે આ ભીડ વ્યવસ્થાના અભાવે બેકાબૂ બને છે, ત્યારે તે જીવલેણ સાબિત થાય છે. દર્શનની ઉતાવળમાં શિસ્ત તૂટે છે અને સુરક્ષા દળોની સંખ્યા ઓછી હોય છે, ત્યારે નાની એવી અફવા કે ધક્કામુક્કી પણ મોટી હોનારતમાં પરિવર્તિત થઈ જાય છે. નાલંદાની આ ઘટના ફરી એકવાર ભીડ વ્યવસ્થાપન (Crowd Management) ના ગંભીર પ્રશ્નો સામે આંગળી ચીંધે છે.

ચૈત્ર માસના અંતિમ મંગળવારે સર્જાયેલી ચીસાચીસ અને મોતનું તાંડવ

બિહારના નાલંદા જિલ્લામાંથી એક હૃદયદ્રાવક સમાચાર મળી રહ્યા છે. ચૈત્ર માસના અંતિમ મંગળવારે શીતલા માતાના મંદિરે દર્શન માટે એકઠી થયેલી ભક્તોની ભીડમાં અચાનક નાસભાગ મચી જતાં અત્યાર સુધીમાં 8 લોકોના મોત નિપજ્યા છે. આ દુર્ઘટનામાં અનેક લોકો ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થયા છે, જેમને સારવાર માટે હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા છે.

દુર્ઘટના પાછળના કારણો અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓનો દાવો

વહેલી સવારથી જ હજારોની સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ મંદિર પરિસરમાં એકઠા થયા હતા. દર્શન કરવા માટે કતારમાં ઉભેલા કેટલાક લોકોએ આગળ વધવા માટે ધક્કામુક્કી કરી લાઈન તોડતા અફરાતફરી સર્જાઈ હતી. ભીડ બેકાબૂ બનતા લોકો એકબીજા પર પડવા લાગ્યા હતા, જેમાં કચડાઈ જવાથી ભક્તોના મોત થયા હતા.

વીઆઈપી બંદોબસ્તમાં વ્યસ્ત વહીવટીતંત્રની મોટી ચૂક?

સ્થાનિક લોકોમાં પ્રશાસન સામે ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. આ હોનારત પાછળ વહીવટીતંત્રની બેદરકારીના ગંભીર આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂ હાલ નાલંદા યુનિવર્સિટીના દીક્ષાંત સમારોહમાં હાજરી આપવા માટે નાલંદાની મુલાકાતે છે. પોલીસ અને વહીવટીતંત્રનું મોટાભાગનું ધ્યાન રાષ્ટ્રપતિના પ્રોટોકોલ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં હોવાથી શીતલા માતાના મંદિરે જરૂરી પોલીસ બંદોબસ્ત ફાળવવામાં આવ્યો નહોતો.

વર્તમાન સ્થિતિ અને રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન

ઘટના બાદ સ્થાનિક પોલીસ કાફલો ઘટનાસ્થળે દોડી ગયો હતો. અત્યાર સુધીમાં 8 મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે ખસેડાયા છે, જ્યારે અડધો ડઝનથી વધુ ઘાયલો હોસ્પિટલમાં જિંદગી અને મોત વચ્ચે જંગ ખેલી રહ્યા છે. હાલમાં સમગ્ર વિસ્તારમાં પોલીસ તૈનાત કરી દેવામાં આવી છે અને સ્થિતિ પર કાબૂ મેળવવા પ્રયાસો ચાલુ છે.