આજના આધુનિક યુગમાં શુદ્ધ ખોરાક મેળવવો એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. બજારમાં મળતી અનેક ખાદ્યસામગ્રીમાં ભેળસેળનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે, જેમાં હવે રસોડામાં રોજ વપરાતા ચોખાનો પણ સમાવેશ થયો છે. સફેદ અને અત્યંત ચમકદાર દેખાતા પ્લાસ્ટિકના નકલી ચોખા સ્વાસ્થ્ય માટે ધીમું ઝેર સાબિત થઈ રહ્યા છે. આ ભેળસેળિયા ચોખાના સેવનથી પાચનતંત્ર અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓ થવાનું જોખમ રહેલું છે, ત્યારે ગ્રાહકોએ જાગૃત થઈ ઘરે જ તેની ચકાસણી કરવી અનિવાર્ય બની છે.

ચોખાની શુદ્ધતા તપાસવા માટેનો સૌથી પ્રથમ અને સરળ રસ્તો 'વોટર ટેસ્ટ' છે. એક ગ્લાસ પાણીમાં મુઠ્ઠીભર ચોખા નાખવાથી જો તે પાણીની સપાટી પર ઉપર તરવા લાગે, તો તે પ્લાસ્ટિકના હોવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે. અસલી કુદરતી ચોખા વજનમાં ભારે હોવાથી તે હંમેશા પાણીમાં નીચે બેસી જાય છે. આ પ્રાથમિક તપાસ દ્વારા તમે નકલી ચોખાને ઓળખી શકો છો. બીજી અસરકારક રીત ચોખાને સળગાવવાની છે. જો તમે થોડા ચોખા લઈને તેને આગ લગાવો અને તેમાંથી પ્લાસ્ટિક બળતું હોય તેવી વિચિત્ર ગંધ આવે અથવા તો ચોખા કાળા પડીને ઓગળવા લાગે, તો સમજી લેવું કે તેમાં કેમિકલ કે પ્લાસ્ટિકનું મિશ્રણ છે.

શુદ્ધ ચોખા સળગતી વખતે ક્યારેય આવી તીવ્ર ગંધ છોડતા નથી. આ ઉપરાંત ગરમ તેલમાં ચોખા નાખતા જો તે ઓગળીને એકબીજા સાથે ચીપકવા લાગે, તો પણ તે પ્લાસ્ટિકની હાજરી સૂચવે છે. રાંધેલા ચોખા દ્વારા પણ તેની પરખ થઈ શકે છે. જો તમે ચોખાને રાંધીને ૨-૩ દિવસ માટે બહાર ખુલ્લા રાખી દો અને તેમાં ફૂગ ન વળે અથવા તે બગડે નહીં, તો તે પ્લાસ્ટિકના ચોખા હોઈ શકે છે. કુદરતી ચોખા તાપમાનના સંપર્કમાં આવતા થોડા જ સમયમાં બગડવા લાગે છે અને તેમાંથી વાસ આવવા માંડે છે. એક વાસણમાં ચૂનાનું પાણી બનાવી તેમાં ચોખા ડુબાડી રાખવાથી જો તેનો રંગ બદલાય અથવા તે વિચિત્ર દેખાવા લાગે તો તે ભેળસેળયુક્ત છે.

આ પ્રકારના ચોખા લાંબા ગાળે પેટની બીમારીઓ અને હોર્મોનલ અસંતુલન જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ નોતરી શકે છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે માત્ર દેખાવ અને ચમક જોઈને ચોખાની ખરીદી ન કરવી જોઈએ. હંમેશા વિશ્વસનીય વિક્રેતા પાસેથી જ અનાજ ખરીદવું અને શંકા જાય ત્યારે ઉપર મુજબના ઘરગથ્થુ પ્રયોગો ચોક્કસ કરવા. તમારી આ નાની એવી સાવચેતી તમારા પરિવારને જીવલેણ બીમારીઓથી સુરક્ષિત રાખી શકે છે.