કાઠિયાવાડી ભોજન તેની તીખાશ અને ચટાકેદાર સ્વાદ માટે જાણીતું છે, જેમાં 'સેવ-ટામેટાનું શાક' એક લોકપ્રિય નામ છે. જ્યારે રસોડામાં અન્ય કોઈ શાકભાજી ઉપલબ્ધ ન હોય અથવા ગૃહિણીઓ પાસે સમયનો અભાવ હોય, ત્યારે આ વાનગી માત્ર 15 મિનિટમાં તૈયાર થઈ જતો એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. આ શાક તેના ખાટા-મીઠા અને મસાલેદાર સ્વાદને કારણે બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી દરેકનું પ્રિય છે.

આ વાનગી બનાવવા માટે કોઈ ખાસ સામગ્રીની જરૂર પડતી નથી, બધી જ વસ્તુઓ રસોડામાં સરળતાથી મળી રહે છે. મુખ્ય સામગ્રીમાં લાલ પાકા ટામેટાં અને બેસનની સેવનો ઉપયોગ થાય છે. આ ઉપરાંત તેલ, રાઈ, જીરું, હિંગ, હળદર, લાલ મરચું પાવડર, ધાણાજીરું, આદુ-મરચાની પેસ્ટ અને સ્વાદ મુજબ મીઠું જરૂરી છે. જો તમને ગુજરાતી સ્વાદ ગમતો હોય, તો ગ્રેવીમાં થોડો ગોળ અથવા ખાંડ ઉમેરી શકાય છે.

વઘાર અને ગ્રેવીની બનાવટ

બનાવવાની પદ્ધતિ ખૂબ જ સરળ છે. સૌ પ્રથમ એક પેનમાં તેલ ગરમ કરી તેમાં રાઈ, જીરું અને હિંગનો વઘાર કરવો. ત્યારબાદ તેમાં આદુ અને લીલા મરચાં ઉમેરી થોડી વાર સાંતળવા. હવે ઝીણા સમારેલા ટામેટાં ઉમેરી તેને ત્યાં સુધી પકવવા જ્યાં સુધી તે નરમ ન થઈ જાય અને તેલ અલગ ન પડવા લાગે. ટામેટાં બરાબર ચઢવા એ જ આ શાકના સાચા સ્વાદની ચાવી છે.

મસાલા અને પાણીનું પ્રમાણ

ટામેટાં ચઢી જાય એટલે તેમાં હળદર, લાલ મરચું, ધાણાજીરું અને મીઠું ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરવું. આ તબક્કે જરૂર મુજબ પાણી ઉમેરી ગ્રેવીને 5 થી 7 મિનિટ સુધી ઉકળવા દેવી. જો ગ્રેવી પાતળી જોઈતી હોય તો થોડું વધુ પાણી ઉમેરી શકાય છે. ગ્રેવીમાં આવતો ઉભરો મસાલાની સુગંધને બમણી કરી દે છે, જે ભૂખ વધારવાનું કામ કરે છે.

સેવ ઉમેરવાની ખાસ રીત

સેવ-ટામેટાના શાકમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે સેવ ક્યારે ઉમેરવી. નિષ્ણાતોના મતે, ગેસ બંધ કર્યા પછી અથવા શાક પીરસતી વખતે જ ઉપરથી સેવ ઉમેરવી જોઈએ. જો સેવ વહેલી નાખી દેવામાં આવે તો તે ગ્રેવીમાં ઓગળી જાય છે અને સોફ્ટ થઈ જાય છે. છેલ્લે સેવ નાખવાથી તેનો ક્રન્ચી સ્વાદ જળવાઈ રહે છે અને શાક જોવામાં પણ આકર્ષક લાગે છે.

ગુજરાતી અને રાજસ્થાની સ્ટાઈલ

આ લેખમાં ગુજરાતી અને રાજસ્થાની સ્ટાઈલ વચ્ચેનો તફાવત પણ સમજાવવામાં આવ્યો છે. ગુજરાતમાં આ શાક થોડું મીઠું અને મસાલાના સંતુલનવાળું હોય છે, જ્યારે રાજસ્થાનમાં લસણ અને લાલ મરચાનો વધુ ઉપયોગ કરીને તેને અત્યંત તીખું બનાવવામાં આવે છે. આ ગરમાગરમ શાકને તાજા ધાણાથી સજાવીને પરાઠા, રોટલી કે બાજરાના રોટલા સાથે પીરસવાથી ભોજનનો આનંદ અનેકગણો વધી જાય છે.