કોઈપણ દેશની આર્થિક સદ્ધરતાનો માપદંડ તેનો જીડીપી (GDP) ગ્રોથ રેટ ગણાય છે. જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક તણાવ કે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર વિકાસ દર પર પડે છે. ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશ માટે જીડીપીમાં ઘટાડો એ ચિંતાનો વિષય છે. આર્થિક અંદાજોમાં ફેરફાર એ સંકેત આપે છે કે દેશે આગામી સમયમાં નાણાકીય પડકારોનો સામનો કરવા તૈયાર રહેવું પડશે.

વૈશ્વિક ઈન્વેસ્ટમેન્ટ બેન્કિંગ દિગ્ગજ ગોલ્ડમેન સાચ્સે 2026 માં ભારતના આર્થિક વિકાસ દર (GDP) ના અંદાજમાં એક જ મહિનામાં બીજી વખત કાપ મૂક્યો છે. ઈરાન યુદ્ધના કારણે સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતા અને કાચા તેલના વધતા ભાવને પગલે ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્યમાં થયેલા ઘટાડાને આ માટે મુખ્ય કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે.

વિકાસ દરના અંદાજમાં સતત ઘટાડો

ગોલ્ડમેન સાચ્સના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતના જીડીપી ગ્રોથના આંકડાઓમાં નીચે મુજબ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે:

યુદ્ધ પહેલાનો અંદાજ: 7.00%

13 માર્ચનો સુધારેલો અંદાજ: 6.50%

વર્તમાન નવો અંદાજ: 5.90%

ક્રુડ તેલ અને હોર્મુઝ ખાડીનું જોખમ

ભારત તેની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર હોવાથી ક્રુડ તેલના ભાવમાં ઉછાળો રાજકોષીય ખાધ વધારે છે. હોર્મુઝ ખાડી મારફતે પૂરવઠો ખોરવાતા માર્ચમાં ક્રુડ તેલનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ બેરલ 105 ડોલર અને એપ્રિલમાં 115 ડોલર રહેવાની ધારણા છે. જોકે, વર્ષના અંતિમ ત્રિમાસિકમાં તે ઘટીને 80 ડોલર સુધી આવી શકે છે.

મોંઘવારી અને રેપો રેટ પર અસર

અર્થતંત્રમાં વધતા દબાણને કારણે ફુગાવો (Inflation) જે 3.90% રહેવાની ધારણા હતી, તે હવે વધીને 4.60% થઈ શકે છે. જોકે, આ આંકડો રિઝર્વ બેન્કના 2-6% ના ટાર્ગેટની અંદર જ છે. રૂપિયાના મૂલ્યમાં થયેલા મોટા ઘસારાને (ડોલર સામે રૂપિયો 94 ની નજીક) ખાળવા માટે ગોલ્ડમેન અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે કે આ વર્ષે રેપો રેટમાં 50 બેઝિસ પોઈન્ટનો (અડધા ટકાનો) વધારો થઈ શકે છે.

ચાલુ ખાતાની ખાધમાં વધારો

ડિસેમ્બર 2025 ના ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit) જીડીપીના 1.30% રહી હતી, જે 2026 માં વધીને 2% સુધી પહોંચવાની આશંકા છે. આ આર્થિક સ્થિતિ સૂચવે છે કે ભારત માટે આગામી કેટલાક મહિના પડકારજનક રહેશે.