બાંગ્લાદેશમાં સત્તા પરિવર્તન બાદ બંને પડોશી દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં ફરી એકવાર ઉષ્મા જોવા મળી રહી છે. બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી (BNP)ના નેતૃત્વમાં વડાપ્રધાન તારિક રહેમાનની નવી સરકારની રચના થયા બાદ, વિદેશ મંત્રી ખલીલુર રહેમાન આજે મંગળવાર, 7 એપ્રિલ 2026થી ત્રણ દિવસીય ભારત મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. આ મુલાકાતને દક્ષિણ એશિયાની ભૂ-રાજનીતિ માટે અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે ફેબ્રુઆરીમાં નવી સરકાર બન્યા બાદ કોઈ પણ બાંગ્લાદેશી મંત્રીનો આ પ્રથમ ઉચ્ચ સ્તરીય ભારત પ્રવાસ છે. ભૂતકાળની વચગાળાની સરકાર દરમિયાન ઉભી થયેલી કડવાશને દૂર કરી પરસ્પર વિશ્વાસનું નવું વાતાવરણ ઉભું કરવું એ આ પ્રવાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.

મુલાકાતનું આયોજન અને એજન્ડા
વિદેશ મંત્રી ખલીલુર રહેમાન દિલ્હીમાં ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજશે, જેમાં બંને દેશો વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, તેઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોવલ અને કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી સાથે પણ મુલાકાત કરી શકે છે. આ બેઠકોમાં ખાસ કરીને ગત 18 મહિના દરમિયાન હિંદુ લઘુમતીઓ પર થયેલા હુમલાઓ અને ભારત વિરોધી નિવેદનબાજીને કારણે સર્જાયેલા તણાવને ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. રહેમાન સાથે વિદેશ મામલાના સલાહકાર હુમાયુ કબીર પણ આ મિશનમાં જોડાઈ રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે બાંગ્લાદેશ ભારત સાથેના આર્થિક અને રાજકીય સંબંધોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે.

વિઝા અને આર્થિક સહયોગ
આ પ્રવાસના કેન્દ્રમાં વિઝા સેવાઓને ફરીથી સંપૂર્ણ રીતે શરૂ કરવાનો મુદ્દો રહેવાનો છે. જુલાઈ 2024થી સુરક્ષાના કારણોસર બાંગ્લાદેશી નાગરિકો માટે પ્રવાસી વિઝા સ્થગિત છે, જેના કારણે મેડિકલ ટુરિઝમ અને વ્યાપારને મોટું નુકસાન થયું છે. બાંગ્લાદેશ આ બાબતે ભારત પાસેથી સકારાત્મક વલણની અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે. આ સિવાય, એનર્જી કો-ઓપરેશન, સરહદ વ્યવસ્થાપન અને નદીના પાણીની વહેંચણી જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર પણ ગહન ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. બંને દેશો વેપારને સરળ બનાવવા માટે નવી કસ્ટમ સિસ્ટમ અને કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ્સ પર આગળ વધવા ઈચ્છે છે, જેથી સરહદ પરની હિલચાલ સુગમ બની શકે.

રાજદ્વારી પહેલ અને સંરક્ષણ સંબંધો
આ પ્રવાસ પહેલાં ભારતીય હાઈ કમિશનર પ્રણય વર્માએ ઢાકામાં વડાપ્રધાન તારિક રહેમાન સાથે મુલાકાત કરી હતી, જેમાં ભારતે 'સકારાત્મક અને દૂરગામી' અભિગમ સાથે આગળ વધવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. માત્ર રાજકીય જ નહીં, પરંતુ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પણ સહયોગ વધી રહ્યો છે, જેના ભાગરૂપે ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી અને બાંગ્લાદેશના હાઈ કમિશનર વચ્ચે તાજેતરમાં બેઠક યોજાઈ હતી. આ તમામ ગતિવિધિઓ સૂચવે છે કે ભારત અને બાંગ્લાદેશ હવે જૂના વિવાદોને પાછળ છોડીને પ્રાદેશિક શાંતિ, સંયુક્ત તાલીમ અને આર્થિક સમૃદ્ધિના નવા પથ પર આગળ વધવા માટે તૈયાર છે. ખલીલુર રહેમાનનો આ પ્રવાસ આવનારા વર્ષોમાં બંને દેશો વચ્ચેની મિત્રતાની નવી દિશા નક્કી કરશે?