ભારતની આગામી વસ્તી ગણતરી 2027 સંપૂર્ણપણે આધુનિક અને ડિજિટલ સ્વરૂપે યોજાવા જઈ રહી છે, જે વહીવટી પ્રક્રિયામાં એક ઐતિહાસિક પરિવર્તન લાવશે. આ વખતે વસ્તી ગણતરી માટે કાગળના ફોર્મનો ઉપયોગ કરવાને બદલે અત્યાધુનિક મોબાઈલ એપ્લિકેશન અને સેન્સસ મેનેજમેન્ટ એન્ડ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ (CMMS) પોર્ટલનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. રાજ્યમાં વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે અને પ્રશાસન દ્વારા તેને વધુ પારદર્શક અને સચોટ બનાવવા માટે તમામ ટેકનિકલ પાસાઓ પર ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. વસ્તી ગણતરીનો આ પ્રથમ તબક્કો, જેમાં મકાનોની યાદી તૈયાર કરવી અને તેની ગણતરીનો સમાવેશ થાય છે, તે આગામી 25 એપ્રિલ 2026થી શરૂ થઈને 24 મે 2026 સુધી ચાલશે. આ પ્રક્રિયા હેઠળ નિમણૂક કરાયેલા સુપરવાઈઝર અને ગણતરીકારો ઘરે-ઘરે જઈને ડિજિટલ માધ્યમથી ડેટા એકત્રિત કરશે. ત્યારબાદ, વસ્તી ગણતરીનો બીજો અને મુખ્ય તબક્કો 9 ફેબ્રુઆરી 2027થી 28 ફેબ્રુઆરી 2027 દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવશે, જે દેશના ભવિષ્યના આયોજન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.

સ્વ-ગણતરીની સુવિધા અને નોંધણીની સરળ પદ્ધતિ
નાગરિકોની સુવિધા માટે આ વખતે 'સેલ્ફ-એન્યુમરેશન' એટલે કે સ્વ-ગણતરીનો એક વિશેષ વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત લોકો પોતે જ પોતાની માહિતી ઓનલાઈન પોર્ટલ પર નોંધાવી શકશે. જે નાગરિકો પોતે વિગતો ભરવા માંગતા હોય તેઓ 10 એપ્રિલથી 24 એપ્રિલ સુધી સત્તાવાર વેબ પોર્ટલ https://se-census-gov-in પર જઈને આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકે છે. આ માટે વપરાશકર્તાએ સૌ પ્રથમ પોર્ટલ પર જઈને પોતાના રાજ્ય અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની પસંદગી કરવાની રહેશે. ત્યારબાદ, પોતાના 10 અંકના મોબાઈલ નંબર દ્વારા નોંધણી કરાવી, મનગમતી ભાષા પસંદ કરીને OTP દ્વારા વેરિફિકેશન કરવાનું રહેશે. રજીસ્ટ્રેશન પૂર્ણ થયા પછી, નાગરિકોએ પોતાનો જિલ્લો, પિન કોડ અને નકશા પર પોતાના રહેઠાણનું ચોક્કસ સ્થાન ચિહ્નિત કરવાનું રહેશે. ડેટા સબમિટ કર્યા પછી એક યુનિક SEID (સેલ્ફ-એન્યુમરેશન આઈડી) જનરેટ થશે, જેને સુરક્ષિત રાખવો અનિવાર્ય છે. જ્યારે ગણતરીકાર તમારા ઘરે આવે ત્યારે આ આઈડી તેમને આપવાનો રહેશે, જેથી તમારી માહિતી આપોઆપ સિસ્ટમમાં અપડેટ થઈ જશે.

વહીવટી તંત્રની અપીલ અને તાલીમ કાર્યક્રમો
વસ્તી ગણતરીના આ મહાકુંભને સફળ બનાવવા માટે વહીવટી તંત્ર દ્વારા વ્યાપક સ્તરે કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને મુખ્ય વસ્તી ગણતરી અધિકારી લલિત મોહન રયાલે નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ આ રાષ્ટ્રહિતના કાર્યમાં ઉત્સાહપૂર્વક સહભાગી બને અને ગણતરીકારોને સાચી માહિતી પૂરી પાડે. વધુમાં, ટેકનોલોજીના ઉપયોગ અંગે ફિલ્ડ સ્ટાફને સજ્જ કરવા માટે નગરપાલિકાના સભાખંડોમાં સુપરવાઈઝર અને ગણતરીકારો માટે ખાસ તાલીમ શિબિરોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ તાલીમમાં મોબાઈલ એપનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો, ડેટા સિક્યુરિટી અને નાગરિકો સાથેના સંવાદ અંગે ઊંડાણપૂર્વક સમજણ આપવામાં આવી રહી છે. સ્થાનિક અધિકારીઓની હાજરીમાં ચાલી રહેલા આ પ્રશિક્ષણ કાર્યક્રમોનો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે વસ્તી ગણતરી દરમિયાન કોઈ પણ પ્રકારની ટેકનિકલ ખામી ન સર્જાય અને નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં સચોટ આંકડાકીય માહિતી એકત્રિત કરી શકાય. ડિજિટલ ઈન્ડિયાના વિઝનને સાકાર કરતી આ વસ્તી ગણતરી આવનારા દાયકા માટે વિકાસની નવી રૂપરેખા તૈયાર કરશે.