ભારતીય સેનાએ ચીન સરહદને અડીને આવેલા અતિ દુર્ગમ અને ઊંચાઈવાળા પહાડી વિસ્તારોમાં એક એવી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે જેણે સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. દુશ્મનોના દાંત ખાટા કરનાર આપણા જવાનોએ હવે કુદરતી પડકારો સામે પણ ટેકનોલોજીના જોરે વિજય મેળવ્યો છે. સેનાએ સમુદ્ર સપાટીથી 16,000 ફૂટથી વધુની ઊંચાઈએ એક ખાસ 'મોનોરેલ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ' કાર્યરત કરી છે, જેને તેની અદભૂત ક્ષમતા બદલ 'એશિયા બુક ઓફ રેકોર્ડ્સ' અને 'ઇન્ડિયા બુક ઓફ રેકોર્ડ્સ'માં સત્તાવાર રીતે સ્થાન મળ્યું છે. આ માત્ર એક મશીન નથી, પરંતુ અત્યંત વિષમ પરિસ્થિતિઓમાં જીવના જોખમે સરહદની રક્ષા કરતા સૈનિકો માટે એક જીવનરેખા સમાન સાબિત થઈ રહી છે.

આ મોનોરેલ સિસ્ટમ એવા વિસ્તારોમાં કાર્યરત કરવામાં આવી છે જ્યાં સામાન્ય વાહનોનું પહોંચવું અશક્ય હતું. છેલ્લા ચાર મહિનાથી આ પ્રણાલી કોઈપણ અવરોધ વગર સતત કાર્ય કરી રહી છે, જે તેની સૌથી મોટી વિશેષતા છે. પહાડો પર જ્યારે તાપમાન શૂન્યથી પણ ઘણું નીચે જતું રહે છે અને ભારે હિમવર્ષાને કારણે રસ્તાઓ બંધ થઈ જાય છે, ત્યારે ઘણીવાર હેલિકોપ્ટર સેવાઓ પણ થંભી જતી હોય છે. આવા કપરા સમયે અગાઉ સૈનિકોએ રાશન, દવાઓ, બળતણ અને દારૂગોળો જેવો જરૂરી સામાન પોતે ઊંચકીને અથવા પશુઓની મદદથી ઉપર સુધી પહોંચાડવો પડતો હતો. પરંતુ હવે આ સ્વદેશી મોનોરેલ રાત-દિવસ અને ગમે તેવા ખરાબ હવામાનમાં પણ અવિરત દોડી રહી છે, જેના કારણે અગ્રીમ ચોકીઓ પર તૈનાત જવાનોને સમયસર અને સુરક્ષિત રીતે પુરવઠો મળી રહ્યો છે.

આ સફળતા પાછળ ભારતીય સેનાની એન્જિનિયરિંગ ટીમની અથાક મહેનત છુપાયેલી છે. ઓક્સિજનની અછત અને હાડ થીજવી દેતી ઠંડીમાં આટલી જટિલ સિસ્ટમ તૈયાર કરવી એ લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું કામ હતું. તેમ છતાં, 'આત્મનિર્ભર ભારત'ના સંકલ્પને સાકાર કરતા સેનાએ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કર્યો છે. આ મોનોરેલ માત્ર સામાન લાવવા-લઈ જવા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ કટોકટીના સમયે ઈજાગ્રસ્ત સૈનિકોને તાત્કાલિક નીચે સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડવા માટે પણ તે અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. આ સિદ્ધિ દર્શાવે છે કે ભારતીય સેના આધુનિક ટેકનોલોજીના માધ્યમથી ગમે તેવા ભૌગોલિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે આજે સજ્જ છે. આ નવો વિક્રમ ભારતીય ઇજનેરી કૌશલ્ય અને લશ્કરી દ્રઢતાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.