જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ આ દુનિયામાંથી વિદાય લે છે, ત્યારે તેની યાદો અને વસ્તુઓ જ અમારી પાસે રહી જાય છે. ઘણા લોકો તેમના કપડાં, ઘરેણાં કે અન્ય વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવા લાગે છે જેથી તેમને પોતાની નજીક અનુભવી શકે. પરંતુ મનમાં સવાલ ઉઠે છે કે આવું કરવું સાચું છે કે ખોટું?

હિંદુ ધર્મના મહત્વપૂર્ણ ગ્રંથ ગરુડ પુરાણમાં આ વિષય પર વિસ્તારથી વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ પછી આત્મા એક નવી યાત્રા પર નીકળે છે. આ દરમિયાન તે પોતાના જીવન સાથે જોડાયેલી વસ્તુઓ અને સંબંધોના મોહમાં રહે છે. જો આપણે તે વ્યક્તિની વસ્તુઓનો વારંવાર ઉપયોગ કરતા રહીએ તો આત્માનો મોહ છૂટવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

મૃત વ્યક્તિના કપડાંનો ઉપયોગ
કપડાં માત્ર પહેરવાની વસ્તુ નથી, તેમાં વ્યક્તિનો ભાવનાત્મક જોડાણ પણ હોય છે. માનવામાં આવે છે કે કપડાંમાં તે વ્યક્તિની ઊર્જા બની રહે છે. જો બીજો વ્યક્તિ તે કપડાં પહેરે તો તેનાથી માનસિક અસ્વસ્થતા કે બેચેની થઈ શકે છે. તેથી સારું એ છે કે કપડાંને સાફ કરીને જરૂરિયાતમંદ લોકોને દાન કરી દેવા.

ઘરેણાં વિશે શું કહે છે શાસ્ત્ર?
ઘરેણાં લાંબા સમય સુધી શરીરના સંપર્કમાં રહે છે, તેથી તેમાં વ્યક્તિનો સ્પર્શ અને ઊર્જા જોડાયેલી માનવામાં આવે છે. મૃત્યુ પછી ઉતારેલા ઘરેણાં પહેરવા યોગ્ય નથી ગણાતા તેમછતાં જો વ્યક્તિએ જીવનકાળ દરમિયાન જ કોઈને ઘરેણાં ભેટ આપ્યા હોય તો તેને પહેરવામાં કોઈ વાંધો નથી. યાદગાર તરીકે ઘરેણાંને સાચવીને રાખવું વધુ સારું માનવામાં આવે છે.

ઘડિયાળ: સમય અને જીવન સાથે જોડાયેલી હોવાથી મૃત વ્યક્તિની ઘડિયાળ પહેરવાથી જીવનમાં અવરોધો આવી શકે છે.
જૂતા-ચપ્પલ: પૃથ્વી તત્વ સાથે જોડાયેલા હોવાથી તેમાં વ્યક્તિનો સીધો સંપર્ક હોય છે. તેને પહેરવાથી નકારાત્મકતા વધી શકે છે.
વાસણો: તેમાં ભોજન સાથે જોડાયેલી સૂક્ષ્મ ઊર્જા રહી શકે છે, જે ઘરના વાતાવરણને અસર કરી શકે છે.

બેડ બદલવાની સલાહ
ગરુડ પુરાણમાં મૃત વ્યક્તિનું બેડ બદલી નાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. તેના સ્થાને નવું બેડ વાપરવું જોઈએ. આવું કરવાથી આત્માને શાંતિ મળે છે અને તે આગળના તબક્કામાં સરળતાથી આગળ વધી શકે છે.

પિતૃ દોષ અને માન્યતાઓ
ગરુડ પુરાણ અનુસાર, આ નિયમોનું પાલન ન કરવાથી પિતૃ દોષ લાગી શકે છે. તેનાથી વ્યક્તિના જીવનમાં માનસિક, આર્થિક અને પારિવારિક સમસ્યાઓ વધી શકે છે. જો કે, આ તમામ ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે.

મનોવૈજ્ઞાનિક પાસું
આ માન્યતાઓ પાછળ એક મનોવૈજ્ઞાનિક કારણ પણ છે. જ્યારે આપણે પ્રિય વ્યક્તિની વસ્તુઓનો વારંવાર ઉપયોગ કરીએ છીએ ત્યારે તેની યાદોમાંથી બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બને છે અને દુઃખ લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે. આ નિયમો આપણને માનસિક રીતે આગળ વધવામાં પણ મદદ કરે છે.

નિષ્કર્ષ
ગરુડ પુરાણ મુજબ મૃત વ્યક્તિની વ્યક્તિગત વસ્તુઓ (કપડાં, ઘરેણાં, ઘડિયાળ, જૂતા વગેરે) વાપરવાને બદલે તેને સાફ કરીને દાન કરવું અથવા યાદગાર તરીકે સાચવી રાખવું વધુ યોગ્ય છે. આનાથી આત્માને શાંતિ મળે છે અને પરિવારને પણ માનસિક સ્થિરતા મળે છે.