આધુનિક સમયમાં બદલાતી જીવનશૈલી અને ખાનપાનની ખોટી આદતોને કારણે કિડનીમાં પથરી (Kidney Stones) થવાનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. હવે માત્ર વયસ્કો જ નહીં, પરંતુ યુવાનોમાં પણ આ સમસ્યા સામાન્ય બની ગઈ છે. પથરીના કિસ્સામાં આહારનું સંતુલન જાળવવું અત્યંત અનિવાર્ય છે, કારણ કે ખોટી પરેજી અથવા અજ્ઞાનતા પથરીના કદ અને તેની સંખ્યામાં વધારો કરી શકે છે.

પથરીમાં દૂધના સેવન અંગેની ગેરસમજ અને સત્ય

સામાન્ય રીતે લોકો એવું માને છે કે દૂધમાં કેલ્શિયમનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, તેથી તેનાથી પથરી વધવાનું જોખમ રહે છે. પરંતુ તબીબી નિષ્ણાતોના મતે આ માન્યતા સંપૂર્ણપણે સાચી નથી. કિડનીમાં પથરી મુખ્યત્વે 'કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ' જમા થવાને કારણે થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, મર્યાદિત માત્રામાં દૂધનું સેવન કરવાથી તેમાં રહેલું કેલ્શિયમ શરીરમાં રહેલા ઓક્સાલેટ સાથે જોડાઈ જાય છે અને તેને પેશાબ વાટે બહાર કાઢવામાં મદદરૂપ બને છે. ખાસ કરીને જ્યારે પથરીનું કદ 5 મીમી (mm) થી નાનું હોય, ત્યારે દૂધનું સેવન નુકસાનકારક સાબિત થતું નથી.

પથરીથી બચવા અને કાળજી લેવા માટેના જરૂરી સૂચનો

જો તમને પથરીની સમસ્યા હોય અથવા તેનાથી બચવા માંગતા હોવ, તો આહારમાં નીચે મુજબના ફેરફારો કરવા અત્યંત આવશ્યક છે:

મીઠાનો મર્યાદિત ઉપયોગ: વધુ પડતું મીઠું ખાવાથી પથરી વધવાનું જોખમ રહે છે, તેથી ખોરાકમાં સોડિયમનું પ્રમાણ ઘટાડવું જોઈએ.

પાણીનું પ્રમાણ: શરીરમાંથી પથરીને કુદરતી રીતે બહાર કાઢવા માટે દિવસ દરમિયાન ઓછામાં ઓછું 2 લિટર પાણી પીવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

આહારમાં નિયંત્રણ: પાલક અને ચોકલેટ જેવા પદાર્થો જેમાં ઓક્સાલેટનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, તેનું સેવન મર્યાદિત રાખવું જોઈએ. સાથે જ વધુ પડતો પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક પણ ટાળવો હિતાવહ છે.

સંતુલિત આહાર: કિડનીમાં પથરી હોય ત્યારે દૂધને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ તેને સંતુલિત આહારના ભાગરૂપે લેવું જોઈએ.

નિષ્કર્ષમાં, જો પથરી નાની હોય તો તે યોગ્ય આહાર અને દવાઓથી દૂર થઈ શકે છે, પરંતુ જો તેનું કદ વધી જાય તો સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે. તેથી, જીવનશૈલી અને ખોરાક પર નિયંત્રણ રાખીને આ પીડાકારી સમસ્યાથી બચી શકાય છે.

નોંધ : આ માહિતી આધારભૂત સ્ત્રોત પરથી લેવામાં આવી છે. વધુ અને સચોટ માહિતી માટે હંમેશા નિષ્ણાંત તબીબની સલાહ લેવી.