સોશિયલ મીડિયાની દુનિયામાં એકાધિકાર ધરાવતી અને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ તેમજ વોટ્સએપ જેવા પ્લેટફોર્મ્સનું સંચાલન કરતી દિગ્ગજ ટેક કંપની મેટા હાલમાં ભારે કાયદાકીય મુશ્કેલીમાં ઘેરાઈ છે. અમેરિકાના ન્યૂ મેક્સિકોની એક જ્યુરીએ ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતા માર્ક ઝુકરબર્ગની કંપની પર 375 મિલિયન ડોલર એટલે કે અંદાજે 3100 કરોડ રૂપિયાનો જંગી દંડ ફટકાર્યો છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી કાયદાકીય લડાઈ બાદ કોર્ટે એ સ્વીકાર્યું છે કે મેટાએ જાણીજોઈને બાળકોની સુરક્ષા અને તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા જોખમોને છુપાવ્યા હતા. કંપની વારંવાર દાવો કરતી રહી છે કે તે યુઝર્સની સુરક્ષા પાછળ કરોડો ડોલર ખર્ચે છે, પરંતુ જ્યુરીએ આ દાવાઓને પોકળ ગણાવીને મેટાને દોષિત ઠેરવી છે.

આ સમગ્ર વિવાદની વિગતવાર વાત કરીએ તો, ન્યૂ મેક્સિકોના સરકારી વકીલોએ સાત અઠવાડિયા સુધી ચાલેલી સુનાવણીમાં એવા પુરાવા રજૂ કર્યા હતા જે સાબિત કરે છે કે મેટા કંપની તેના પ્લેટફોર્મ પર બાળકો માટેના જોખમોથી પૂરેપૂરી વાકેફ હતી. કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવેલી દલીલો અનુસાર, કંપનીને ખબર હતી કે ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક જેવા માધ્યમો બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે અને ત્યાં બાળકોના જાતીય શોષણ જેવા ગંભીર જોખમો પણ રહેલા છે, છતાં નફાની લાલચમાં કંપનીએ આ હકીકતો જાહેર જનતાથી છુપાવી રાખી હતી. જ્યુરીએ નોંધ્યું હતું કે મેટાએ સુરક્ષા કરતાં પોતાના બિઝનેસ ગ્રોથ અને નફાને વધુ પ્રાથમિકતા આપીને ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદાનું હજારો વખત ઉલ્લંઘન કર્યું છે.

અદાલતના આ કડક વલણ પાછળનું મુખ્ય કારણ એ પણ છે કે મેટાએ બાળકોની ઓછી ઉંમર અને તેમની અનુભવહીનતાનો ગેરલાભ ઉઠાવીને અનુચિત વ્યાપારી પદ્ધતિઓ અપનાવી હતી. જ્યુરીના મતે, કંપનીએ બાળકોની નબળાઈઓનો ઉપયોગ કરીને તેમને પ્લેટફોર્મ સાથે વળગેલા રાખવા માટે ભ્રામક માહિતી આપી હતી. આ ચુકાદો સમગ્ર વિશ્વની ટેક કંપનીઓ માટે એક મોટો સંદેશ માનવામાં આવે છે કે બાળકોની સુરક્ષાના ભોગે નફો રળવો હવે મોંઘો પડી શકે છે. જોકે, હજુ સુધી મેટા તરફથી આ મામલે કોઈ સત્તાવાર વિસ્તૃત પ્રતિક્રિયા આવી નથી, પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કંપની આ આકરા દંડ વિરુદ્ધ ઉપલી અદાલતમાં પડકાર ફેંકી શકે છે. આ કેસ બાદ હવે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર કાયદાકીય સકંજો વધુ કસાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.