નાસાએ આર્ટેમિસ કાર્યક્રમ હેઠળ ઐતિહાસિક આર્ટેમિસ-2 મિશનનું સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યું છે. બુધવારે અમેરિકાના ફ્લોરિડા સ્થિત કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરમાંથી ચાર અંતરિક્ષ યાત્રીઓ સાથે ઓરિયન અંતરિક્ષયાન ચંદ્રની દિશામાં રવાના થયું છે. આ 10 દિવસની મિશન ચંદ્રની આસપાસ ફરવાની છે અને તે ચીનની પ્રથમ માનવયુક્ત ચંદ્ર લેન્ડિંગ પહેલાં અમેરિકાનું મહત્વનું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.

આ મિશન અપોલો કાર્યક્રમ પછી પ્રથમ વખત છે જ્યારે માનવો ચંદ્ર તરફ જઈ રહ્યા છે. નાસાએ જણાવ્યું કે ઓરિયન અંતરિક્ષયાન ‘ડીપ સ્પેસ નેટવર્ક’ સાથે સંપર્કમાં છે. 50 વર્ષ પછી પહેલી વખત નાસાને એવા અંતરિક્ષયાનના સિગ્નલ મળી રહ્યા છે જેમાં માનવો બેઠા હોય અને તે ચંદ્ર તરફ આગળ વધી રહ્યું હોય.

કયા અંતરિક્ષ યાત્રીઓ છે મિશન પર?
આર્ટેમિસ-2 મિશનમાં ચાર અંતરિક્ષ યાત્રીઓ સવાર છે, જેમાં ત્રણ અમેરિકી અને એક કેનેડિયન છે:

- રીડ વાઈઝમેન (કમાન્ડર)  
- વિક્ટર ગ્લોવર  
- ક્રિસ્ટીના કોચ (પ્રથમ મહિલા)  
- જેરેમી હેન્સેન (કેનેડિયન અંતરિક્ષ યાત્રી)

ત્રણ વર્ષની કઠોર તાલીમ પછી આ ટીમ આ મિશન પર ઉડાન ભરી રહી છે. આ મિશનમાં અંતરિક્ષ યાત્રીઓ ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરશે નહીં, પરંતુ ચંદ્રની આસપાસ ફરીને પૃથ્વી પર પાછા આવશે.

The hatch is now closed.

The Artemis II astronauts are now strapped into their seats and ready for launch. pic.twitter.com/NWSjgklep9

— NASA (@NASA) April 1, 2026

મિશન કેવી રીતે પૂર્ણ થશે?
ઓરિયન કેપ્સ્યુલ પૃથ્વીની કક્ષામાંથી અલગ થયા પછી અંતરિક્ષ યાત્રીઓ તેનું મેન્યુઅલ કંટ્રોલ સંભાળશે અને તેની સ્ટીયરિંગ તથા મેન્યુવરેબિલિટીની તપાસ કરશે. ક્રૂ 25 કલાક સુધી પૃથ્વીની ઊંચી અંડાકાર કક્ષામાં ફરશે.

ત્યારબાદ મુખ્ય એન્જિનની મદદથી અંતરિક્ષયાનને ‘ફ્રી-રિટર્ન ટ્રાજેક્ટરી’ પર મૂકવામાં આવશે. આ ટ્રાજેક્ટરી પૃથ્વી અને ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણનો ઉપયોગ કરીને અંતરિક્ષયાનને સુરક્ષિત રીતે પાછું લાવે છે. આ દરમિયાન અંતરિક્ષ યાત્રીઓ પૃથ્વીથી લગભગ 4,06,000 કિલોમીટર દૂર જશે અને અપોલો યુગ પછી સૌથી દૂર સુધી પહોંચનારા માનવો બનશે.

મિશનનું મહત્વ
આર્ટેમિસ-2 મિશન નાસાના SLS (સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ) રોકેટ માટે મોટી સફળતા છે. આ રોકેટ 30 માળની ઊંચાઈનું છે અને તેને અંતરિક્ષમાં માનવોને સુરક્ષિત રીતે મોકલવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ મિશન મૂળરૂપે ફેબ્રુઆરીમાં થવાનું હતું, પરંતુ વિવિધ તકનીકી અવરોધોને કારણે તેમાં વિલંબ થયો હતો.

નાસાના આર્ટેમિસ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આગામી દાયકામાં ચંદ્ર પર અમેરિકાની લાંબા ગાળાની હાજરી સ્થાપિત કરવાનો છે. આ મિશન આર્ટેમિસ-૩ મિશન માટે પણ મહત્વનું છે જેમાં માનવોને ચંદ્રની સપાટી પર ઉતારવાનું આયોજન છે.