ભારતની રાજધાની નવી દિલ્હીના આંગણે આવતીકાલે એક સુવર્ણ ઇતિહાસ લખાવા જઈ રહ્યો છે, જ્યાં વિશ્વવિખ્યાત સ્વામિનારાયણ અક્ષરધામ સંકુલમાં ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણના કિશોર સ્વરૂપ એવા તપોમૂર્તિ શ્રી નીલકંઠવર્ણીની 108 ફૂટ ઊંચી ભવ્ય પ્રતિમા પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવશે. 26 માર્ચ, 2026ના રોજ આયોજિત આ દિવ્ય મહોત્સવ બીએપીએસ (BAPS) સંસ્થાના વર્તમાન આધ્યાત્મિક વડા પરમ પૂજ્ય મહંત સ્વામી મહારાજના વરદ હસ્તે સંપન્ન થશે. 

આ પ્રતિમા માત્ર કદમાં જ વિશાળ નથી, પરંતુ તે વિશ્વની એકમાત્ર એવી પ્રતિમા છે જે ભગવાનની ‘એક પગ પર અડગ’ રહીને કરેલી કઠોર તપસ્યાની મુદ્રાને આબેહૂબ રીતે કંડારે છે. 19મી માર્ચથી જ દિલ્હી પધારેલા મહંત સ્વામી મહારાજના સાનિધ્યમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિવિધ આધ્યાત્મિક કાર્યક્રમોની હારમાળા સર્જાઈ છે, જેમાં કુરુક્ષેત્ર અને પંચકુલાના મંદિરોની મૂર્તિ પ્રતિષ્ઠા તેમજ પુષ્પદોલોત્સવ જેવા પાવન પ્રસંગોએ ભક્તોને ભક્તિરસમાં તરબોળ કર્યા છે.

ભગવાન સ્વામિનારાયણે માત્ર 11 વર્ષની વયે ત્યાગના પંથે ડગ માંડીને સાત વર્ષ સુધી સમગ્ર ભારતવર્ષમાં 12,000 કિલોમીટરની જે પદયાત્રા કરી હતી, તે અજોડ સાહસ અને વૈરાગ્યની આ મૂર્તિ જીવંત સાક્ષી પુરાવે છે. પંચધાતુમાંથી કંડારેલી આ વિરાટ પ્રતિમાને તૈયાર કરવામાં અક્ષરધામના નિષ્ણાત શિલ્પી સંતો અને 50થી વધુ કુશળ કારીગરોએ એક વર્ષ સુધી રાત-દિવસ પુરુષાર્થ કર્યો છે. કાંસ્ય ધાતુના વિશેષ ઉપયોગથી બનેલી આ મૂર્તિ 8 ફૂટ ઊંચા પૃષ્ઠતળ પર બિરાજમાન છે, જે મુક્તિનાથના હિમાચ્છાદિત શિખરો પર ભગવાન નીલકંઠવર્ણીએ કરેલા ચાર માસના કઠિન તપની યાદ અપાવે છે. આ પ્રતિમાના માધ્યમથી સમાજમાં ત્યાગ, કરુણા અને માનવ સેવાના વૈશ્વિક મૂલ્યો વહેતા કરવાનો સંસ્થાનો ઉમદા હેતુ છે.

આ મહાઉત્સવની પૂર્વસંધ્યાએ આજે 25 માર્ચના રોજ ‘શ્રી નીલકંઠવર્ણી વિશ્વ શાંતિ મહાયજ્ઞ’નું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે વિશ્વ કલ્યાણની આહુતિઓ અપાઈ હતી. ત્યારબાદ યોજાયેલી મનમોહક શોભાયાત્રામાં ઓડિશા અને કર્ણાટક સહિત દેશ-વિદેશના હજારો હરિભક્તો જોડાયા હતા. આ અવસરે લંડન, ન્યૂયોર્ક, સિડની, દુબઈ અને હોંગકોંગ જેવા શહેરોમાંથી ઉમટી પડેલા હજારો ભક્તો અને વિશ્વભરના વિવિધ ખંડોમાંથી પધારેલા 300થી વધુ સંતોની ઉપસ્થિતિએ દિલ્હીના વાતાવરણને દિવ્યતાથી ભરી દીધું હતું. વર્તમાન સમયમાં ખાડી દેશો સહિત વિશ્વના અનેક ભાગોમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને અશાંતિના માહોલ વચ્ચે મહંત સ્વામી મહારાજે આ પવિત્ર પરિસરમાંથી શ્વેત કબૂતરો ઉડાડીને શાંતિનો સંદેશ પાઠવ્યો હતો અને પ્રાર્થના કરી હતી કે સમગ્ર માનવજાતમાં સુહૃદભાવ અને એકતાની ભાવના પ્રબળ બને. આવતીકાલે વહેલી સવારે 6 વાગ્યાથી શરૂ થનારી મુખ્ય પ્રતિષ્ઠા વિધિ બાદ આ પ્રતિમાને જાહેર જનતા માટે લોકાર્પિત કરવામાં આવશે, જે ભારતની આધ્યાત્મિક શક્તિના પ્રતીક તરીકે યુગો સુધી પ્રેરણા આપતી રહેશે.