નાણાકીય વર્ષ 2025-26 પૂર્ણ થવાના આરે છે, ત્યારે રોકાણકારો 1 એપ્રિલથી અમલમાં આવનારા નવા સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) ના નિયમો માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 માં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા કરાયેલી જાહેરાત મુજબ, ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ ટ્રેડ્સ પર STT માં વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેનાથી બ્રોકર્સ, રિટેલ ટ્રેડર્સ અને ડીમેટ ખાતાધારકોમાં ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ વધવાને લઈને ચિંતા જોવા મળી રહી છે.

F&O પરના નવા ટેક્સ દરની વિગતો અને આંકડા 

નવા નિયમો મુજબ, ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં ટ્રેડિંગ ખર્ચાળ બનશે. ફ્યુચર્સ પરનો STT અગાઉના 0.02 ટકાથી વધારીને હવે 0.05 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ઓપ્શન્સ પ્રીમિયમ અને એક્સરસાઇઝ પરનો STT પણ વર્તમાન 0.10 ટકા અને 0.125 ટકાના દરથી વધારીને સીધો 0.15 ટકા કરી દેવામાં આવ્યો છે.

વિદેશી રોકાણકારો (FPI) અને બજાર પર ટૂંકા ગાળાની અસર 

બજારના નિષ્ણાતોના મતે, ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં STT વધવાથી ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર (FPI) ના પ્રવાહ પર નજીકના ભવિષ્યમાં આંશિક નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને હાઈ-ફ્રીક્વન્સી અને ડેરિવેટિવ-કેન્દ્રિત વૈશ્વિક ફંડ્સ માટે આ નિર્ણય ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે. નિષ્ણાતોએ નોંધ્યું છે કે, માત્ર જાન્યુઆરી 2026 માં જ 41,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુનો ઇક્વિટી આઉટફ્લો જોવા મળ્યો છે. ઉંચો STT ટેક્સ ટૂંકા ગાળાના વિદેશી રોકાણ માટે ભારતને સાપેક્ષ રીતે ઓછું આકર્ષક બનાવી શકે છે, જેનાથી અમુક મૂડી અન્ય એશિયન બજારો તરફ વળી શકે છે.

લાંબા ગાળાના રોકાણ અને રિટેલ ટ્રેડર્સ પર પ્રભાવ 

જોકે, વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ફંડામેન્ટલ આધારિત લાંબા ગાળાના FPIs પર આ વધારાની અસર ખૂબ જ મર્યાદિત રહેશે, કારણ કે તેમના રોકાણના નિર્ણયો કંપનીની કમાણી અને નીતિગત સ્થિરતા પર આધારિત હોય છે. બીજી તરફ, 1 એપ્રિલથી લાગુ થતા આ વધારાએ રિટેલ અને હાઈ-ફ્રીક્વન્સી ટ્રેડર્સને આશ્ચર્યમાં મૂક્યા છે. બજારના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ઉંચો ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ નજીકના ગાળામાં રિટેલ ભાગીદારી પર દબાણ લાવી શકે છે અને F&O ના વોલ્યુમમાં કામચલાઉ ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે, ભૂતકાળના વલણો દર્શાવે છે કે પ્રારંભિક ઘટાડા પછી બજારની પ્રવૃત્તિ સામાન્ય રીતે સ્થિર થઈ જાય છે.