માર્ચ મહિનાની શરૂઆતની સાથે જ રાજ્યમાં કાળઝાળ ગરમીનો પ્રકોપ શરૂ થઈ ગયો છે. વધતા જતા તાપમાન અને ગરમ પવનોને કારણે ‘લૂ’ લાગવાના કિસ્સાઓમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં આધુનિક દવાઓ કરતા આપણા વડીલો દ્વારા વર્ષોથી અપનાવવામાં આવતા દેશી નુસખાઓ આજે પણ તેટલા જ અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યા છે, જેમાં ડુંગળીનો ઉપયોગ સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને બપોરે 12 થી 4 ના ગાળામાં જ્યારે સૂર્યનો તાપ સૌથી વધુ હોય, ત્યારે ડુંગળીનો ટુકડો સાથે રાખવો એ લૂ થી બચવાનો સૌથી સુરક્ષિત અને કુદરતી રસ્તો છે. મોંઘી આધુનિક દવાઓ કરતા આપણા વડીલો દ્વારા વર્ષોથી અપનાવવામાં આવતા પરંપરાગત દેશી નુસખાઓ આજે પણ રામબાણ ઈલાજ સાબિત થઈ રહ્યા છે.

ખાસ કરીને ઉનાળામાં ડુંગળીનો ઉપયોગ ગરમી સામે લડવા માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ અને સસ્તો ઉપાય માનવામાં આવે છે. ખિસ્સામાં ડુંગળી રાખવાથી લઈને આહારમાં તેનો સમાવેશ કરવા સુધીના આ દેશી નુસખાઓ ગંભીર બીમારીઓથી બચવા માટે કેવી રીતે કારગર નીવડે છે, ચાલો જાણીએ તેની વિગતવાર માહિતી.આજના ફાસ્ટ ફૂડના યુગમાં આપણે આવા અમૂલ્ય દેશી નુસખાઓને વિસરતા જઈએ છીએ. પરંતુ ઉનાળાની આ સીઝનમાં ડુંગળી જેવો સાદો અને સસ્તો ઉપાય આપણને ગંભીર બીમારીઓથી બચાવી શકે છે. તંત્ર દ્વારા પણ લોકોને અપીલ કરવામાં આવે છે કે ગરમી સામે રક્ષણ મેળવવા માટે આહારમાં ફેરફાર કરે અને પરંપરાગત રીતો અપનાવી સુરક્ષિત રહે.

ગામડાનો વર્ષો જૂનો પરંપરાગત નુસખો

 આપણા દેશના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આજે પણ એક પરંપરા જીવંત છે કે ઉનાળામાં બપોરના સમયે ઘરની બહાર નીકળતી વખતે લોકો પોતાના ખિસ્સામાં એક નાની ડુંગળી રાખે છે. આ કોઈ અંધશ્રદ્ધા નથી, પરંતુ તેની પાછળ એક વૈજ્ઞાનિક તર્ક છુપાયેલો છે. ડુંગળીમાં ગરમીને શોષી લેવાનો કુદરતી ગુણ રહેલો છે, જે શરીરના તાપમાનને જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે.

ગરમીને શોષી લેવાની અદભૂત ક્ષમતા

 ડુંગળીમાં રહેલા અમુક એસેન્શિયલ ઓઈલ્સ અને તત્વો બહારની ગરમીને શરીર સુધી પહોંચતા રોકે છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સૂર્યના સીધા તાપમાં કામ કરતી હોય ત્યારે ખિસ્સામાં રાખેલી ડુંગળી આસપાસની ઉષ્માને શોષી લે છે, જેનાથી વ્યક્તિ લૂ નો શિકાર બનતા બચી જાય છે. આ એક અત્યંત સરળ અને સસ્તો સુરક્ષા કવચ સમાન ઉપાય છે.

ભોજનમાં કાચી ડુંગળીનું મહત્વ

માત્ર ખિસ્સામાં રાખવાથી જ નહીં, પરંતુ ઉનાળામાં બપોરના ભોજનમાં કાચી ડુંગળીનું સેવન કરવું પણ અત્યંત હિતાવહ છે. કાચી ડુંગળીમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને તેની તાસીર ઠંડી હોય છે. તે શરીરમાં ઈલેક્ટ્રોલાઈટ્સનું સંતુલન જાળવી રાખે છે અને પેટમાં થતી બળતરા કે ગરમીને શાંત કરવામાં મદદ કરે છે.

લૂ લાગી હોય તો રામબાણ ઈલાજ

 જો કોઈ વ્યક્તિને લૂ લાગી ગઈ હોય અને તેને તાવ કે ચક્કર આવતા હોય, તો ડુંગળીનો રસ તેના માટે સંજીવની સમાન સાબિત થાય છે. ડુંગળીના રસને દર્દીના કપાળ, હથેળી અને પગના તળિયા પર ઘસવાથી શરીરનું વધેલું તાપમાન તરત જ નીચે આવવા લાગે છે. આ નુસખો પેઢીઓથી ભારતીય ઘરોમાં પ્રાથમિક સારવાર તરીકે વપરાય છે.

ડુંગળી અને સાકરનું મિશ્રણ

ગરમીના કારણે થતા નાકમાંથી લોહી પડવું (નસકોરી ફૂટવી) જેવી સમસ્યામાં પણ ડુંગળી મદદરૂપ છે. કાચી ડુંગળીના રસમાં થોડી સાકર ભેળવીને પીવાથી શરીરની આંતરિક ગરમી દૂર થાય છે. આ મિશ્રણ ઉનાળામાં કુદરતી કુલર તરીકે કામ કરે છે અને હીટ વેવ સામે લડવાની શક્તિ આપે છે.