PM કિસાન સન્માન નિધિ યોજના હેઠળ લાભ મેળવતા દેશના કરોડો ખેડૂતો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકાર હવે આ યોજનામાં વધુ પારદર્શિતા લાવવા અને છેતરપિંડી રોકવા માટે અત્યંત કડક વલણ અપનાવી રહી છે. 22મો હપ્તો ખેડૂતોના ખાતામાં જમા થયા બાદ હવે 23મા હપ્તાની તૈયારીઓ તેજ બની છે, પરંતુ આ વખતે નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે ખેડૂતો પાસે 'ફાર્મર રજિસ્ટ્રી' એટલે કે 'યુનિક ફાર્મર આઈડી' નહીં હોય, તેમને આગામી 2000 રૂપિયાનો હપ્તો આપવામાં આવશે નહીં. આ ડિજિટલ કાર્ડ ખેડૂતની ઓળખના પુરાવા તરીકે કામ કરશે, જેના વગર સરકારી સહાય મેળવવી અશક્ય બની જશે. હાલમાં આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણા સહિત દેશના 14 રાજ્યોમાં આ વ્યવસ્થા અમલી બનાવવામાં આવી છે અને ટૂંક સમયમાં તે સમગ્ર દેશમાં ફરજિયાત બનશે.

આ યુનિક ફાર્મર આઈડી માત્ર એક કાર્ડ નથી, પરંતુ ખેડૂતની ખેતીવાડી સાથે જોડાયેલી તમામ વિગતોનું એક ડિજિટલ પોટલું છે. આ આઈડીમાં ખેડૂતની જમીનનો સર્વે નંબર, ક્ષેત્રફળ, વાવેતર કરવામાં આવેલ પાકની વિગતો અને પશુપાલન સંબંધિત ડેટા પણ સંગ્રહિત કરવામાં આવશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે ભવિષ્યમાં ખાતરની સબસિડી, બિયારણની પ્રાપ્તિ અને પાક વીમા જેવી તમામ યોજનાઓ આ એક જ આઈડી દ્વારા ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવામાં આવે. આ નવી સિસ્ટમથી ખેડૂતોને વારંવાર દસ્તાવેજો જમા કરાવવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળશે અને વચેટિયાઓની ભૂમિકા સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જશે. જે ખેડૂતો ખરેખર પાત્ર છે, તેમને જ યોજનાનો સીધો લાભ મળી રહે તે માટે આ 'ડિજિટલ એગ્રીકલ્ચર મિશન' હેઠળ મહત્વનું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.

નોંધનીય છે કે આઈડી બનાવવાની પ્રક્રિયાને અત્યંત સરળ રાખવામાં આવી છે જેથી ગામડાના ખેડૂતોને કોઈ તકલીફ ન પડે. ખેડૂતો પોતપોતાના રાજ્યના એગ્રીસ્ટેક પોર્ટલ પર જઈને અથવા નજીકની કૃષિ વિભાગની કચેરીની મુલાકાત લઈને ઓનલાઇન અરજી કરી શકે છે. આ માટે આધાર કાર્ડ, આધાર સાથે લિંક થયેલો મોબાઈલ નંબર અને જમીનના સાત-બારના ઉતારા જેવા કાયદેસરના દસ્તાવેજો હોવા અનિવાર્ય છે. સરકાર દ્વારા પાત્રતાના નિયમો પણ હવે વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. 1 ફેબ્રુઆરી 2019 પછી જમીન ખરીદનારા નવા માલિકોને આ યોજનામાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે, તેમજ એક જ પરિવારમાં એકથી વધુ સભ્યો લાભ લેતા હોય તેવા કિસ્સાઓની પણ ઝીણવટભરી તપાસ ચાલી રહી છે.

વર્ષ 2026ના કેલેન્ડર મુજબ,  PM કિસાનનો 23મો હપ્તો જૂન અથવા જુલાઈ મહિના દરમિયાન ખેડૂતોના ખાતામાં જમા થવાની પ્રબળ શક્યતા છે. ખેડૂતોએ હપ્તો આવતા પહેલા PM કિસાન પોર્ટલ પર 'ફાર્મર્સ કોર્નર'માં જઈને લાભાર્થી યાદીમાં પોતાનું નામ તપાસી લેવું જોઈએ. આ ઉપરાંત 'Know Your Status' વિકલ્પ દ્વારા ઈ-કેવાયસી અને બેંક ખાતામાં આધાર સીડિંગની સ્થિતિ પણ જાણી શકાય છે. જો ખેડૂતો સમયસર પોતાની યુનિક ફાર્મર આઈડી નહીં બનાવે અથવા ડેટા અપડેટ કરવામાં બેદરકારી દાખવશે, તો તેમણે આર્થિક સહાય ગુમાવવાનો વારો આવી શકે છે. તેથી, 23મા હપ્તાની રાહ જોઈ રહેલા તમામ ખેડૂતોએ વહેલી તકે પોતાની કાગળની કામગીરી પૂર્ણ કરી લેવી હિતાવહ છે.