આચાર્ય ચાણક્યે નીતિશાસ્ત્રમાં જીવનની સમસ્યાઓ અને તેમના ઉકેલને ખૂબ સુંદર રીતે સમજાવ્યા છે. આજના યુગમાં પણ ચાણક્યની શિક્ષાઓ લોકોને માર્ગદર્શન આપી રહી છે. ચાણક્ય નીતિમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે માણસે કેટલીક ખાસ વસ્તુઓને ક્યારેય પગે ન લગાવવી જોઈએ. આવું કરવાથી વ્યક્તિ પોતાના પુણ્યોને જાતે જ નષ્ટ કરી નાખે છે.

ચાણક્ય નીતિનો શ્લોક:
પાદાભ્યાં ન સ્પૃશેદગ્નિં ગુરું બ્રાહ્મણમેવ।  
નૈવ ગાં ન કુમારીં ચ ન વૃદ્ધં ન શિશું તથા॥

આ શ્લોક અનુસાર વ્યક્તિએ ક્યારેય અગ્નિ, ગુરુ, બ્રાહ્મણ, ગાય, કન્યા, વૃદ્ધ અને શિશુને પગે ન લગાવવા જોઈએ.

આ 5 વસ્તુઓને પગે લગાવવું મહાપાપ છે:
ગુરુ, બ્રાહ્મણ અને વૃદ્ધજનો
વૃદ્ધો, ગુરુ અને બ્રાહ્મણને પગે લગાવવાથી તેમનો અપમાન થાય છે અને વ્યક્તિના સર્વ પુણ્યો નષ્ટ થઈ જાય છે. તેમનું હંમેશા આદર-સન્માન કરવું જોઈએ.

કન્યા અને નાના બાળકો
કન્યા અને નાના બાળકોને ઈશ્વરનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. તેમને ભૂલથી પણ પગે ન લગાવવા જોઈએ. આવી ભૂલ કરનાર વ્યક્તિનું જીવન દુઃખોથી ભરેલું રહે છે.

માતા-પિતા
માતા-પિતાને ભગવાનના સમાન માનવામાં આવે છે. જે લોકો  માતા-પિતાનું આદર-સત્કાર નથી કરતા, તેમને પરમાત્મા ક્યારેય માફ નથી કરતા. તેમને ક્યારેય પગે ન લગાવવા જોઈએ, પરંતુ તેમના ચરણોમાં સ્થાન લેવું જોઈએ.

અગ્નિ
સનાતન પરંપરામાં અગ્નિને દેવતાનું સ્થાન છે. તેને અગ્નેય કોણનો અધિપતિ માનવામાં આવે છે. અગ્નિને પગે લગાવવું અનુચિત છે. આવું કરનાર વ્યક્તિને જીવનમાં અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

ગાય
હિંદુ ધર્મમાં ગાયને માતાના સમાન માનવામાં આવે છે. સનાતન પરંપરામાં ગાય અત્યંત પૂજનીય પ્રાણી છે. કહેવાય છે કે ગાયમાં ૩૩ કોટિ દેવી-દેવતાઓનો વાસ હોય છે. તેથી ગાયનો અપમાન કરવો એ સીધો ભગવાનનો અપમાન છે.

ચાણક્ય નીતિ અનુસાર આ પાંચેય વસ્તુઓનું સન્માન કરવું જોઈએ. તેમને પગે લગાવવાથી માત્ર પુણ્યો જ નષ્ટ થતા નથી, પરંતુ જીવનમાં અનેક પ્રકારની મુશ્કેલીઓ પણ આવી શકે છે.