રાજસ્થાનના કોટા અને બુંદી વિસ્તારના ખેડૂતો માટે કેન્દ્ર સરકાર અને લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલા દ્વારા એક અત્યંત રાહતજનક જાહેરાત કરવામાં આવી છે. લાંબા સમયથી કમોસમી વરસાદ અને કરા પડવાને કારણે ઘઉંના પાકને થયેલા નુકસાનથી ચિંતિત ખેડૂતોની વહારે આવતા ઓમ બિરલાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે ગુણવત્તાના મામૂલી કારણોસર કોઈ પણ ખેડૂતનો માલ રિજેક્ટ કરવામાં આવશે નહીં. કોટા સર્કિટ હાઉસ ખાતે શનિવારે યોજાયેલી એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠકમાં ઓમ બિરલા અને મંત્રી હીરાલાલ નાગરે અધિકારીઓ સામે કડક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું હતું કે અન્નદાતા પર જ્યારે કુદરતનો માર પડ્યો હોય ત્યારે તંત્રએ સંવેદનશીલ બનીને કામ કરવું જોઈએ. આ બેઠકમાં લેવાયેલા ઐતિહાસિક નિર્ણય મુજબ, વરસાદને કારણે જે ઘઉંની ચમક ઓછી થઈ હોય અથવા દાણામાં સામાન્ય ખામી આવી હોય, તેવા ઘઉંની પણ લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) પર ખરીદી કરવામાં આવશે. આ માટે કેન્દ્ર સરકાર સ્તરેથી ગુણવત્તાના ધોરણોમાં ઢીલ આપવાની મંજૂરી મળી ગઈ છે અને આગામી બે-ત્રણ દિવસમાં તેના સત્તાવાર આદેશો પણ જારી કરી દેવામાં આવશે.

ઓમ બિરલાએ અધિકારીઓને સખત શબ્દોમાં સૂચના આપી છે કે આજે સોમવારથી કોટા અને બુંદીના તમામ ખરીદી કેન્દ્રો પોતાની પૂરી ક્ષમતા સાથે કાર્યરત થવા જોઈએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે એક પણ પાત્ર ખેડૂત ખરીદી પ્રક્રિયાથી વંચિત ન રહેવો જોઈએ અને ખેડૂતોના ઘઉંની 100 ટકા ખરીદી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે. ખરીદીમાં આવતી વ્યવહારુ મુશ્કેલીઓને દૂર કરવા માટે આગામી સાત દિવસમાં વધારાના બારદાનની વ્યવસ્થા કરવા, રજાના દિવસોમાં પણ વેરહાઉસ ખુલ્લા રાખવા અને રેલવે રેકની સમયસર ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાના નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે. ખેડૂતોને મંડીઓમાં લાંબો સમય રાહ ન જોવી પડે તે માટે દરેકને ચોક્કસ સ્લોટ ફાળવવામાં આવશે અને મંડીમાં એક વિશેષ કન્ટ્રોલ રૂમ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જ્યાં ખેડૂતો પોતાની ફરિયાદોનું તુરંત નિરાકરણ લાવી શકશે.

આ બેઠક દરમિયાન એક નાટ્યાત્મક વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે મંત્રી હીરાલાલ નાગર પોતે બુંદીના પ્રભાવિત ખેડૂતોના ઘઉંના સેમ્પલ લઈને બેઠકમાં પહોંચ્યા હતા. તેમણે અધિકારીઓને સવાલ કર્યો હતો કે જો આ ઘઉં ખાવા લાયક છે તો પછી 25માંથી 11 સેમ્પલ કયા ટેકનિકલ આધારે ફેલ કરવામાં આવ્યા? મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ખેડૂતોને પરેશાન કરનારા અધિકારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને રિજેક્ટ થયેલા સેમ્પલનું ફરીથી સર્વેક્ષણ કરવામાં આવશે. આ સાથે જ તેમણે ઘઉંની ખરીદીનો લક્ષ્યાંક 6 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધારીને બમણો કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારને પ્રસ્તાવ મોકલવાની પણ વાત કરી હતી. બેઠક બાદ મંત્રીએ જાતે મંડીની મુલાકાત લઈને ખેડૂતો સાથે સંવાદ સાધ્યો હતો અને અધિકારીઓને સ્થળ પર જ આદેશ આપ્યા હતા કે સામાન્ય કાળાશ કે સફેદ ડાઘા ધરાવતા ઘઉં સ્વીકારી લેવામાં આવે.

સરકારે ખેડૂતોની સુવિધા માટે અન્ય કેટલાક મહત્વના નિર્ણયો પણ લીધા છે. ખાસ કરીને વયોવૃદ્ધ ખેડૂતો કે જેમના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ બાયોમેટ્રિક મશીનમાં મેચ થતા નથી, તેમના વતી પરિવારના અન્ય સભ્યો ઓળખ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકશે. સરકારી ગોદામોમાં જગ્યાની અછત ન સર્જાય તે માટે ખાનગી વેરહાઉસ ભાડે રાખવાની પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સ્લોટ બુકિંગની સાથે જ તોલમાપ માટેનો નિશ્ચિત વાર કે સપ્તાહ ખેડૂતને જણાવી દેવામાં આવશે જેથી મંડીમાં બિનજરૂરી ભીડ ન થાય. આ તમામ પગલાંઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે ખેડૂતોને તેમની આખા વર્ષની મહેનતનું પૂરતું વળતર મળે અને કુદરતી આફતના સમયે તેમને આર્થિક પાયમાલીમાંથી બચાવી શકાય. તંત્ર હવે યુદ્ધના ધોરણે આ આદેશોના અમલીકરણમાં લાગી ગયું છે.