રાજકોટનો પ્રદ્યુમ્ન પાર્ક હવે 'કૂલ-કૂલ' : ઉનાળાની ગરમી સામે પ્રદ્યુમન પાર્ક સજ્જ; જાણો વન્યજીવો માટે શું છે ખાસ વ્યવસ્થા?
રાજકોટમાં ઉનાળાના પ્રારંભે જ સૂર્યદેવતા આકરા મિજાજમાં જોવા મળી રહ્યા છે, ત્યારે વધતા જતા તાપમાનના પારા વચ્ચે મનુષ્યોની જેમ મૂંગા વન્યજીવો પણ પ્રચંડ ગરમીથી બેહાલ ન થાય તે માટે રાજકોટ મહાનગરપાલિકા સંચાલિત પ્રદ્યુમ્ન પાર્ક ઝૂ તંત્ર એક્શન મોડમાં આવ્યું છે. સૌરાષ્ટ્રના આ સૌથી મોટા ઝૂમાં વન્યજીવોને હિટવેવથી બચાવવા માટે એક વિશેષ 'સમર એક્શન પ્લાન' તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત વનરાજો અને જંગલના અન્ય રાજાઓ માટે અત્યાધુનિક મિસ્ટ સ્પ્રે સિસ્ટમથી માંડીને મોઢામાં પાણી આવી જાય તેવી ઠંડી ફ્રૂટ કેન્ડી સુધીની વિશેષ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. ઝૂ સત્તાધારીઓ દ્વારા પ્રાણીઓના એનક્લોઝરમાં તાપમાન નીચું રાખવા માટે કુદરતી અને કૃત્રિમ બંને પદ્ધતિઓનો સમન્વય સાધવામાં આવ્યો છે.
ઝૂમાં વસતા એશિયાટિક સિંહ, વાઘ અને દીપડા જેવા હિંસક પ્રાણીઓના પાંજરામાં ખાસ પ્રકારના ગ્રીન નેટ અને શેડ્સ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે જેથી સીધો સૂર્યપ્રકાશ તેમને પરેશાન ન કરે. ગરમીની તીવ્રતા ઘટાડવા માટે અહીં મિસ્ટ સ્પ્રે ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યા છે, જે પાણીના અત્યંત બારીક કણોનો છંટકાવ કરીને વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરાવે છે. આ ઉપરાંત, રીંછ અને હરણ જેવા પ્રાણીઓ માટે ખાસ પાણીના કુંડ અને કૃત્રિમ તળાવોમાં પાણીના સ્તર જાળવી રાખવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેઓ કલાકો સુધી જલવિહાર કરીને ગરમીને મ્હાત આપી શકે છે. રીંછ માટે તો ખાસ મોટા એર કૂલર્સની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જે ગરમ પવનને ઠંડી લહેરમાં ફેરવી નાખે છે.
આહાર વિહારની વાત કરીએ તો, ઉનાળા દરમિયાન વન્યજીવોના મેનૂમાં પણ આમૂલ પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. પ્રાણીઓને ડિહાઈડ્રેશનથી બચાવવા માટે તેમના પીવાના પાણીમાં ઈલેક્ટ્રોલાઈટ્સ અને ગ્લુકોઝ ભેળવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને રીંછ અને વાંદરાઓ માટે મોસમી ફળોની 'ફ્રૂટ કેન્ડી' તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેમાં ફળોને બરફના ચોસલામાં થીજવીને આપવામાં આવે છે જેથી તેઓ રમતા-રમતા ઠંડકનો આનંદ માણી શકે. પક્ષીઓના પાંજરામાં પણ ભીના કંતાન અને છાંયડાની વ્યવસ્થા કરવાની સાથે-સાથે તેમને વિટામીનયુક્ત પ્રવાહી અને રસદાર ફળો પીરસવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી ઉનાળાની આકરી લૂ સામે તેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ જળવાઈ રહે.
ઝૂના વેટરનરી ડોક્ટરોની ટીમ પણ હાલ ચોવીસ કલાક સતર્ક છે. પ્રાણીઓના વર્તન પર સતત દેખરેખ રાખવામાં આવે છે અને જો કોઈ પ્રાણીમાં ગરમીના થાક કે અશક્તિના ચિહ્નો જણાય તો તુરંત જ તબીબી સારવાર મળી રહે તેવું આયોજન છે. મુલાકાતીઓ માટે પણ ઝૂના સમયમાં આંશિક ફેરફાર સાથે પીવાના ઠંડા પાણીની સુવિધા વધારવામાં આવી છે. રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની આ સંવેદનશીલ કામગીરીને કારણે પ્રદ્યુમ્ન પાર્કના વન્યજીવો ભર ઉનાળે પણ શિયાળા જેવી ઠંડકનો અહેસાસ કરી રહ્યા છે, જે પ્રાણીપ્રેમીઓ માટે આનંદના સમાચાર છે.