ભારતીય રિઝર્વ બેંકની નાણાકીય નીતિ સમિતિની વર્ષ 2026ની અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બેઠક આગામી સપ્તાહે, 6 એપ્રિલથી 8 એપ્રિલ દરમિયાન યોજાવા જઈ રહી છે. દેશના કરોડો લોન ધારકો અને સામાન્ય જનતાની નજર આ બેઠક પર ટકેલી છે, કારણ કે આ બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયો નક્કી કરશે કે આગામી મહિનાઓમાં હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોનના EMI  વધશે કે યથાવત રહેશે. શક્તિકાંત દાસની અધ્યક્ષતામાં મળનારી આ બેઠક આર્થિક જગત માટે દિશાસૂચક સાબિત થશે. બજારના નિષ્ણાતો અને તાજેતરના આર્થિક અહેવાલો સૂચવે છે કે કેન્દ્રીય બેંક આ વખતે પણ નીતિગત વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરે તેવી શક્યતા નહિવત છે.

જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલી અસ્થિરતાએ નીતિ નિર્માતાઓ સામે એક નવો પડકાર ઊભો કર્યો છે. તેલના વધતા ભાવ અને પુરવઠાની અનિશ્ચિતતા RBI માટે વ્યાજ દરો ઘટાડવાના માર્ગમાં અવરોધ બની શકે છે. HSBC ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિસર્ચના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, જ્યાં સુધી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100થી ઉપર સ્થિર ન થાય ત્યાં સુધી RBI વ્યાજ દરમાં વધારો કરે તેવી શક્યતા ઓછી છે.

રિપોર્ટમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો વર્ષ 2026 દરમિયાન તેલનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ બેરલ $80 ની આસપાસ જળવાઈ રહેશે, તો ભારતીય અર્થતંત્રને વ્યાજ દરમાં વધારો કરવાની કોઈ તાતી જરૂરિયાત ઊભી નહીં થાય. આ બાબત લોન ધારકો માટે રાહતના સમાચાર ગણી શકાય. આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર રૂપિયાના મૂલ્યને બચાવવા માટે વ્યાજ દરમાં વધારો કરવો એ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે જોખમી અને મોંઘો સોદો સાબિત થઈ શકે છે. જો તેલના ઊંચા ભાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે અને તેનાથી આર્થિક વિકાસની ગતિ ધીમી પડે, તો પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની શકે છે.

આવી સ્થિતિમાં વ્યાજ દરો વધારવાને બદલે વૃદ્ધિ દરને જાળવી રાખવો એ કેન્દ્રીય બેંક માટે પ્રાથમિકતા બની રહેશે.  HSBC ના રિપોર્ટમાં એક ગંભીર ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે વર્તમાન ઉર્જા કટોકટી અગાઉના તેલ સંકટ કરતાં અલગ છે. આ વખતે માત્ર કિંમતોમાં વધારો નથી થયો, પરંતુ પુરવઠામાં પણ અવરોધો જોવા મળી રહ્યા છે. જો આ કટોકટી વધુ કેટલાક અઠવાડિયા સુધી ચાલુ રહેશે, તો દેશના જીડીપી વૃદ્ધિ દર પર તેની નકારાત્મક અસર ફુગાવાના દબાણ કરતાં ઘણી વધારે જોવા મળશે. આ પરિસ્થિતિ 2022 ના તેલ સંકટ કરતાં કોવિડ-19 રોગચાળા જેવી હશે, જ્યાં આર્થિક વૃદ્ધિ બચાવવી સૌથી મોટો પડકાર હતો.

આમ, 8 એપ્રિલ 2026ના રોજ જ્યારે RBI ગવર્નર શક્તિકાંત દાસ MPC ના નિર્ણયોની જાહેરાત કરશે, ત્યારે સમગ્ર દેશની નજર મોંઘવારી અને આર્થિક વિકાસ વચ્ચેના સંતુલન પર રહેશે. અત્યારના તબક્કે નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે રેપો રેટ યથાવત રાખીને RBI 'રાહો અને જુઓ' ની નીતિ અપનાવી શકે છે, જેથી સામાન્ય માણસના EMI માં હાલમાં કોઈ મોટો ઉછાળો આવવાની શક્યતા ઓછી જણાય છે.