ગુજરાત રાજ્યમાં શિક્ષણના અધિકાર (RTE) હેઠળ ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના તેજસ્વી બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં મફત શિક્ષણ અપાવવા માટેની મહત્વકાંક્ષી પ્રવેશ પ્રક્રિયાનો આજથી પ્રારંભ થયો છે. શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27  માટે રાજ્યની ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓમાં ધોરણ-1માં પ્રવેશ મેળવવા ઈચ્છતા વાલીઓ આજથી ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કરાવી શકશે. આ વર્ષે સરકાર દ્વારા કુલ 84,000થી વધુ બેઠકો ફાળવવામાં આવી છે, જેના માટે ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 17 એપ્રિલ નક્કી કરવામાં આવી છે. રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આ પ્રક્રિયાને પારદર્શક બનાવવા માટે વિશેષ વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી છે, જેમાં વાલીઓ ફોર્મ ભરતી વખતે જ પોતાની પસંદગી મુજબની પદ્ધતિનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે, જેથી પ્રવેશ બાદ સમયને લઈને ઉભા થતા પ્રશ્નોનું નિરાકરણ લાવી શકાય.

આ વર્ષની પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં સૌથી મહત્વનો ફેરફાર અગ્રતાક્રમમાં કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉના વર્ષોમાં આંગણવાડીના બાળકોને અગ્રતા મળતી હતી, જેના કારણે એસસી, એસટી અને ઓબીસી જેવા અનામત કેટેગરીના બાળકો પ્રવેશથી વંચિત રહી જતા હતા. ગત વર્ષના આંકડા મુજબ આશરે 38 ટકા જેટલા આંગણવાડીના બાળકો પ્રવેશ મેળવતા હતા, જ્યારે અનામત કેટેગરીના બાળકોનો ક્રમ ઘણો પાછળ હતો. જોકે, આ વખતે રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિયમોમાં સુધારો કરીને અનામત કેટેગરીના બાળકોનો ક્રમ સુધારીને 9 કરી દેવામાં આવ્યો છે, જેનાથી છેવાડાના અને વંચિત વર્ગના બાળકોને પ્રતિષ્ઠિત ખાનગી શાળાઓમાં ભણવાની વધુ તકો સાંપડશે. આ નિર્ણયને કારણે લાખો પરિવારોમાં ખુશીની લહેર જોવા મળી રહી છે.

બેઠકોની વહેંચણી પર નજર કરીએ તો, આ વર્ષે માધ્યમ વાઈઝ બેઠકોનું વૈવિધ્ય જોવા મળી રહ્યું છે. કુલ 84,000 બેઠકો પૈકી ગુજરાતી માધ્યમમાં 41,411 બેઠકો અને અંગ્રેજી માધ્યમમાં 40,262 બેઠકો પર પ્રવેશ આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત હિન્દી માધ્યમ માટે 2,235 અને અન્ય માધ્યમો માટે 320 બેઠકો અનામત રાખવામાં આવી છે. ગત વર્ષે અંદાજે 93,000  બેઠકો ઉપલબ્ધ હતી, જેની સરખામણીએ આ વર્ષે બેઠકોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, તેમ છતાં સરકાર દ્વારા મહત્તમ બાળકોને સમાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. પ્રવેશ માટે સૌથી પહેલો હક અનાથ બાળકો, સંભાળ અને સંરક્ષણની જરૂરિયાતવાળા બાળકો તથા વિકલાંગ બાળકોનો રહેશે, ત્યારબાદ અન્ય કેટેગરીના બાળકોને ક્રમાનુસાર પ્રવેશ ફાળવવામાં આવશે.

વાલીઓએ આગામી 17 એપ્રિલ સુધીમાં તમામ જરૂરી આધાર-પુરાવાઓ સાથે ઓનલાઈન પોર્ટલ પર ફોર્મ સબમિટ કરવાના રહેશે. ફોર્મ ભરતી વખતે રહેઠાણનો પુરાવો, આવકનો દાખલો અને જાતિના પ્રમાણપત્ર જેવા દસ્તાવેજોની ચોકસાઈ રાખવી અનિવાર્ય છે, કારણ કે દસ્તાવેજોમાં વિસંગતતા જણાશે તો પ્રવેશ રદ થઈ શકે છે. ઓનલાઈન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ વહીવટી તંત્ર દ્વારા ફોર્મની ચકાસણી કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ ડ્રો પદ્ધતિથી બેઠકોની ફાળવણી કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયાથી મધ્યમ વર્ગના જે પરિવારો આર્થિક સંકડામણને કારણે પોતાના બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં ભણાવી શકતા નથી, તેમના માટે શિક્ષણના દ્વાર ખુલશે અને રાજ્યમાં શિક્ષણનું સ્તર વધુ ઊંચું આવશે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.