અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના હુમલા પછી યુદ્ધના તમામ પરિણામોમાં એક પરિણામ પર સૌથી વધુ ચર્ચા થઈ રહી છે. તે એ છે કે ઈરાનનું અસ્તિત્વ અથવા તો તેનો વિનાશ થઈ જશે અથવા તે ખાડીના દેશોનું વર્ષો જૂનું એકાધિકાર તોડી નાખશે. યાદ કરો, 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયા પછી એક અમેરિકી મીડિયામાં એક રિપોર્ટ આવ્યો હતો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે સઉદી અરબના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને ઈરાન વિરુદ્ધ યુદ્ધ શરૂ કરવા માટે વારંવાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ફોન કર્યા હતા. તેમાં સઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સે કહ્યું હતું કે જો ઈરાનને આવી રીતે છોડી દેવામાં આવશે તો તે વધુ તાકાતવાન બનીને સામે આવશે. આજે તે સાચું સાબિત થઈ ગયું છે.

અમેરિકાએ ઈરાનના અસ્તિત્વને, તેની સભ્યતાને મિટાવી ન શક્યું. આવનારા સમયમાં શું થશે તે કોણ જાણે, પરંતુ આજની તારીખે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનની સામે ઘૂંટણિયે બેઠા હોય તેવું લાગે છે. તેમણે ઈરાનની શરતો પર સમજૂતી કરી છે. તેમની 'સભ્યતાને ખતમ કરી દઈશું'ની ધમકીથી તેહરાન ડગમગાયું નથી. ઈરાન આજની તારીખે ભારે નુકસાન પછી પણ આ યુદ્ધનો નિર્વિવાદ વિજેતા છે.

ઈરાને ખાડી દેશોનું વર્ચસ્વ ખતમ કરી નાખ્યું
આજના યુદ્ધવિરામે સાબિત કર્યું છે કે ઈરાન મિડલ ઈસ્ટની શક્તિઓ પર ભારી પડી ગયું છે. ખાડી દેશોની રાજનીતિ પર નજર રાખનાર જિયો-પોલિટિકલ એક્સપર્ટ અલી મુસ્તફાએ લખ્યું છે કે 'ગલ્ફ અરબ દેશોનું એકાધિકાર હવે ખતમ થઈ ગયું છે. આ વિસ્તારમાં ઈરાન એક નવી મહાશક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.' ઇઝરાયેલ વર્ષોથી ઈરાનની શક્તિને કુચલવાની કોશિશમાં રહ્યું છે, પરંતુ આજે ઇઝરાયેલમાં 'માતમ' છે. ઇઝરાયેલી લીડરશિપને સમજાતું નથી કે આ યુદ્ધવિરામ પર શું પ્રતિક્રિયા આપવી. વિરોધ પક્ષના નેતા યાઈર લેપિડે તેને વડાપ્રધાન નેતન્યાહુની 'નાકામી' કહી છે.

ઈરાને મહિનાથી વધુ ચાલેલા આ યુદ્ધમાં કતરના રાસ લાફાન LNG પ્લાન્ટ પર બોમ્બમારી કરીને તેના મોટા ભાગને ઓછામાં ઓછા ૫ વર્ષ માટે ખતમ કરી નાખ્યો છે. તેના સિવાય ઈરાની મિસાઈલો UAE, સઉદી અરબ, કુવૈત અને ખાડીના અન્ય હાઇડ્રોકાર્બન-સમૃદ્ધ દેશો પર કહેર બનીને વરસી છે. સઉદીની તેલ કંપની અરામકો પર હુમલો થયો છે અને સંયુક્ત અરબ અમીરાત પર તો ઈરાને ૫૦૦થી વધુ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો દાગીને પોતાના મુખ્ય દુશ્મન ઇઝરાયેલને પણ પાછળ છોડી દીધું છે.

અમેરિકાનો ઘમંડ તૂટ્યો, મિડલ ઈસ્ટમાં નવી રાજનીતિ
ઈરાને અહેસાસ કરાવ્યો છે કે અમેરિકા હવે કમજોર થતી મહાશક્તિ છે. મિડલ ઈસ્ટના દેશો જે અત્યાર સુધી અમેરિકી છત્રીની નીચે હતા, તે છત્રી હવે ફાટી ગઈ છે. હવે મિડલ ઈસ્ટની રાજનીતિ ઝડપથી બદલાશે. આ દેશો હવે અમેરિકાની 'સુરક્ષા પર આધારિત' રહેવાને બદલે 'રણનીતિક સ્વાયત્તતા' તરફ આગળ વધશે. અહીં હવે ચીન આવશે અને યકીન માનો કે અમેરિકાના નીકળવાની નીંદર ઈરાને જ નાખી છે.

ઈરાને પોતાના 'અસમમિત યુદ્ધ' અને મિસાઈલ ક્ષમતાના જોરે બતાવી દીધું છે કે તે વિસ્તારની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને તોડી શકે છે. હોર્મુઝ જળડમરૂમધ્યને બ્લોક કરીને તેણે ખાડી દેશોના તેલ વેપાર પર તાળું મારી દીધું છે. ખાડી દેશો પોતાની અર્થવ્યવસ્થા પર આઘાત ઝીલીને પણ કંઈ કરી શક્યા નથી. આ યુદ્ધથી નક્કી થઈ ગયું છે કે આવનારા સમયમાં આ વિસ્તારમાં ઈરાન જ આગામી શક્તિ છે.