સંસદના બંને ગૃહોમાં ભારે ચર્ચા અને વિપક્ષના વિરોધ વચ્ચે 'ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ (અધિકારોનું રક્ષણ) સુધારા બિલ, 2026' પસાર થઈ ગયું છે. મંગળવારે લોકસભામાં વિપક્ષના વોકઆઉટ વચ્ચે પાસ થયા બાદ, ગઈકાલે રાજ્યસભાએ પણ આ બિલને પોતાની સત્તાવાર મંજૂરી આપી દીધી છે. આ બિલમાં ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયની વ્યાખ્યા અને ઓળખના માપદંડોને લઈને મહત્વના ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે.

બિલની નવી જોગવાઈઓ અને વ્યાખ્યામાં મોટા ફેરફાર 

આ નવા સુધારા બિલમાં ટ્રાન્સજેન્ડરની શ્રેણીને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. બિલની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે તેમાંથી સ્વ-માન્ય લિંગ ઓળખની જોગવાઈને દૂર કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, આ નવા કાયદાના કાર્યક્ષેત્રમાંથી ઘણી સામાજિક-સાંસ્કૃતિક ઓળખ ધરાવતા તેમજ ટ્રાન્સમેસ્ક્યુલિન વ્યક્તિઓને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, જેને લઈને સિવિલ સોસાયટીમાં વિવિધ પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે.

લોકસભામાં વિપક્ષનો વોકઆઉટ અને ધ્વનિ મતથી મંજૂરી 

અગાઉ મંગળવારે જ્યારે આ બિલ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યું ત્યારે ગૃહમાં ભારે હંગામો જોવા મળ્યો હતો. બિલની નવી જોગવાઈઓ અને બાકાત રાખવામાં આવેલા વર્ગોનો વિરોધ કરતા વિપક્ષી નેતાઓએ ગૃહમાંથી વોકઆઉટ કર્યો હતો. વિપક્ષની ગેરહાજરીમાં સત્તાધારી પક્ષ દ્વારા આ બિલને ધ્વનિ મતથી પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ ગઈકાલે રાજ્યસભામાં પણ વિસ્તૃત ચર્ચાના અંતે બિલને લીલી ઝંડી મળી ગઈ હતી.

ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયને સશક્ત બનાવવાનો સરકારનો દાવો 

રાજ્યસભામાં બિલ પરની ચર્ચાનો જવાબ આપતા સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રી ડૉ. વીરેન્દ્ર કુમારે સરકારનો પક્ષ મજબૂતીથી રજૂ કર્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, સરકાર ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયના કલ્યાણ પ્રત્યે સંપૂર્ણપણે દયાળુ અને પ્રતિબદ્ધ છે. મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે બિલમાં ટ્રાન્સજેન્ડરોને સશક્ત બનાવવા અને તેમને સમાજમાં ગૌરવ અપાવવા માટેની પૂરતી જોગવાઈઓ છે. ડૉ. કુમારે ઉમેર્યું હતું કે, વર્તમાન NDA સરકારે ટ્રાન્સજેન્ડર લોકોને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા અને તેમની સામે થતા ભેદભાવને રોકવા માટે અગાઉ પણ અનેક મહત્વની પહેલ કરી છે.