સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણમાં અને ખાસ કરીને અમરેલી જિલ્લાના રાજુલા-જાફરાબાદ પંથકમાં રાજુ કરપડા એક એવું નામ છે જે હંમેશા ચર્ચામાં રહે છે. આમ આદમી પાર્ટીના આક્રમક ચહેરા તરીકે જાણીતા રાજુ કરપડાનો રાજકીય ઈતિહાસ આંદોલનો, સરકારી અધિકારીઓ સાથેના ઘર્ષણ અને જેલવાસની ઘટનાઓથી ભરેલો છે. ખેડૂતોના પ્રશ્નો ઉઠાવવાની લડાયક શૈલીને કારણે સમર્થકોમાં લોકપ્રિય બનેલા કરપડા વિરોધીઓની નજરમાં હંમેશા વિવાદાસ્પદ રહ્યા છે. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તાકાત બતાવનાર આ નેતાના જીવનમાં 'જનસેવા' અને 'કાયદાકીય ગૂંચવણો' વચ્ચેની પાતળી રેખા હંમેશા ચર્ચાનો વિષય બની છે.

રાજુ કરપડાએ પોતાની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત પાયાના સ્તરેથી કરી હતી, તેઓ ખાસ કરીને અમરેલી જિલ્લાના રાજુલા અને જાફરાબાદ પંથકમાં ખેડૂતોના પ્રશ્નો અને સ્થાનિક મુશ્કેલીઓને વાચા આપવા માટે જાણીતા બન્યા હતા. ગુજરાતમાં જ્યારે આમ આદમી પાર્ટીએ પગપેસારો કર્યો, ત્યારે તેઓ 'આપ' સાથે જોડાયા અને પક્ષના એક આક્રમક ચહેરા તરીકે ઉભરી આવ્યા હતા

આમ આદમી પાર્ટી સાથેનું જોડાણ

ગુજરાતમાં જ્યારે ત્રીજા વિકલ્પ તરીકે આમ આદમી પાર્ટીનો ઉદય થયો, ત્યારે રાજુ કરપડાએ તેમાં પોતાની તક જોઈ. 'આપ' ની વિચારધારા અને આક્રમક પ્રચાર શૈલી તેમને માફક આવી. તેઓ ઇસુદાન ગઢવી અને ગોપાલ ઇટાલિયાની નજીક આવ્યા અને ટૂંક સમયમાં જ સૌરાષ્ટ્રમાં પક્ષના મુખ્ય ચહેરાઓમાંના એક બની ગયા. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમને ઉમેદવાર બનાવી પક્ષે તેમના પર મોટો ભરોસો મૂક્યો હતો.

2022ની ચૂંટણી અને લોકપ્રિયતાનો પુરાવો

રાજુલા-જાફરાબાદ બેઠક પર ભાજપ અને કોંગ્રેસના વર્ષો જૂના વર્ચસ્વ વચ્ચે રાજુ કરપડાએ 'આપ' ના ઉમેદવાર તરીકે ઝંપલાવ્યું. તેમણે જે પ્રકારે ગામડે-ગામડે જઈને પ્રચાર કર્યો અને જે મત મેળવ્યા, તેણે રાજકીય વિશ્લેષકોને ચોંકાવી દીધા હતા. ભલે તેઓ હારી ગયા, પણ તેમણે સાબિત કર્યું કે જનતાના એક વર્ગમાં તેમની સ્વીકાર્યતા છે.

સરકારી તંત્ર સામે ખુલ્લો મોરચો

રાજુ કરપડાની સૌથી મોટી ઓળખ સરકારી અધિકારીઓ સામેની તેમની આડાઈ અને આક્રમકતા છે. અનેકવાર તેઓ સરકારી કચેરીઓમાં જઈને ટેબલ ઠોકીને અધિકારીઓને ખખડાવતા જોવા મળ્યા છે. તેમના મતે આ જનતાના કામ કરવાની રીત છે, પરંતુ વહીવટી તંત્ર માટે આ 'સરકારી ફરજમાં રુકાવટ' અને 'ગુંડાગીરી' સમાન હતું. આ કારણે જ તેમની સામે અનેક FIR નોંધાઈ છે.

જેલવાસ અને કાયદાકીય વિવાદો

રાજુ કરપડાના રાજકીય ઇતિહાસમાં જેલ જવું એ કોઈ નવી વાત નથી. અનેક પોલીસ કેસોમાં તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. એક સમયે તેમની પર ગંભીર કલમો હેઠળ ગુનો નોંધીને લાંબો સમય જેલમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. તેમના પર સરકારી કર્મચારીઓ પર હુમલો કરવાના અને ધમકી આપવાના આક્ષેપો પણ લાગ્યા છે, જે તેમના રાજકીય જીવનનો કાળો ડાઘ માનવામાં આવે છે.

ઉદ્યોગો અને કંપનીઓ સાથેનો સંઘર્ષ

રાજુલા અને જાફરાબાદ વિસ્તારમાં મોટી સિમેન્ટ કંપનીઓ અને પોર્ટ આવેલા છે. રાજુ કરપડાએ વારંવાર આ કંપનીઓના ગેટ પર જઈને આંદોલનો કર્યા છે. સ્થાનિકોને રોજગારી અને પ્રદૂષણ જેવા મુદ્દે તેમણે કંપની મેનેજમેન્ટ સાથે સીધી ટક્કર લીધી છે. આ દરમિયાન અનેકવાર હિંસક ઘર્ષણના બનાવો પણ બન્યા છે, જેનાથી કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ વણસી હતી.

સોશિયલ મીડિયા અને 'લાઈવ' ની રાજનીતિ

રાજુ કરપડા પોતાની દરેક ગતિવિધિને સોશિયલ મીડિયા પર લાઈવ કરવા માટે જાણીતા છે. તેઓ પોલીસ સ્ટેશનમાં હોય કે કોઈ આંદોલનમાં, ફેસબુક લાઈવ દ્વારા પોતાના સમર્થકો સાથે જોડાયેલા રહે છે. આ આધુનિક પ્રચાર પદ્ધતિએ તેમને ગામડાના યુવાનોમાં ખૂબ લોકપ્રિય બનાવ્યા છે, જોકે આના કારણે જ તેમના પર 'લોકશાહીની મર્યાદા' ઓળંગવાના આક્ષેપો પણ થાય છે.

પક્ષમાં આંતરિક ખેંચતાણ અને છબી

આમ આદમી પાર્ટીમાં પણ રાજુ કરપડાની આક્રમકતા ક્યારેક મુશ્કેલી ઊભી કરે છે. પક્ષના કેટલાક નેતાઓ તેમની આ શૈલીથી સહમત નથી હોતા, છતાં તેમની જનસંપર્કની શક્તિને કારણે તેમને અવગણવા મુશ્કેલ છે. તેમની છબી એક એવા નેતાની છે જે 'કાં તો મિત્ર છે અથવા તો કટ્ટર દુશ્મન', તેમની રાજનીતિમાં મધ્યમ માર્ગ જેવું કંઈ નથી.

આંદોલનકારીથી નેતા સુધીનો વિવાદાસ્પદ પ્રવાસ

આજે રાજુ કરપડાની ગણના અમરેલીના એવા નેતાઓમાં થાય છે જે ગમે ત્યારે મોટું આંદોલન ઊભું કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમનો ઇતિહાસ એ વાતની ગવાહી આપે છે કે તેઓ સત્તા સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી, ભલે તેના માટે તેમણે જેલ જવું પડે. પરંતુ, વારંવારના વિવાદો અને 'કાંડ' ને કારણે તેમની રાજકીય કારકિર્દી પર પણ પ્રશ્નાર્થ ચિન્હો ઉભા થતા રહ્યા છે.