સોશિયલ મીડિયા અને ચમક-ધમકવાળી દુનિયામાં ગુલાબી હોઠોને સૌંદર્યનું માપદંડ માનવામાં આવે છે. જેમના હોઠ ગુલાબી નથી હોતા, તેઓ મોંઘા લિપ બામ અને અનેક ઘરેલુ નુસ્ખાઓ અજમાવે છે. પરંતુ શું આ બધાથી હોઠ ખરેખર ગુલાબી થઈ શકે છે? AIIMSની પૂર્વ ડર્મેટોલોજિસ્ટ ડો. આંચલ પંથે એક પોડકાસ્ટમાં આ વિષય પર મહત્વનું ખુલાસો કર્યો છે અને જણાવ્યું છે કે ભારતીયોના હોઠ ગુલાબી કેમ નથી હોતા.

વૈજ્ઞાનિક કારણ શું છે? 
ડો. આંચલ પંથે કહ્યું કે, ભારતીયોના હોઠોનો કુદરતી રંગ ગુલાબી ન હોવાનું કારણ સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક છે. હોઠોનો રંગ આપણી ત્વચાની રચના અને જનીન (જેનેટિક્સ) સાથે જોડાયેલો છે.  

ભારતીય ત્વચાનો રંગ Fitzpatrick Scale પર ટાઈપ-3થી ટાઈપ-5 વચ્ચે આવે છે. આમાં મેલેનિન (Melanin)નું પ્રમાણ વધુ હોય છે. મેલેનિન એવું પિગ્મેન્ટ છે જે ત્વચાને સૂર્યની હાનિકારક UV કિરણોથી બચાવે છે.  

ભારતીયોમાં હોઠ પર પણ મેલેનિન વધુ હોવાથી હોઠનો રંગ ભૂરો અથવા હળવો ઘેરો હોવો સામાન્ય છે. જ્યારે વિદેશી લોકોમાં મેલેનિન ઓછું હોવાથી તેમના હોઠ પર લોહીની નસો સ્પષ્ટ દેખાય છે અને હોઠ ગુલાબી દેખાય છે.

બીજા કારણો પણ જવાબદાર છે
- લાંબા સમય સુધી ધૂપમાં રહેવું  
- ધૂમ્રપાન (નિકોટિન લોહીના સંચારને અસર કરે છે)  
- નીચી ક્વોલિટીની લિપસ્ટિક અને લિપ પ્રોડક્ટ્સનો વધુ ઉપયોગ  

આ બધું હોઠને ઘેરા બનાવવામાં મદદ કરે છે.

હોઠોની સાચી સંભાળ કેવી રીતે કરવી?
ડો. આંચલ પંથની સલાહ છે:  
- હોઠને ગુલાબી બનાવવાના ચક્કરમાં સ્ક્રબ અથવા કેમિકલ પ્રોડક્ટ્સનો વધુ ઉપયોગ ન કરો.  
- હોઠને હંમેશા હાઈડ્રેટેડ રાખો.  
- કમ સે કમ SPF 30વાળો લિપ બામ રોજ લગાવો.  
- જો હોઠ અચાનક ઘેરા પડી જાય અથવા તેમાં ખંજવાળ થાય તો તે કોઈ ત્વચા સંબંધિત સમસ્યાનું સંકેત હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ડર્મેટોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ: 
ભારતીયોના હોઠ ગુલાબી ન હોવા એ કોઈ ખામી નથી, પરંતુ તે આપણી જનીન અને આબોહવાને અનુરૂપ કુદરતી પ્રક્રિયા છે. સારી સંભાળ અને હાઈડ્રેશનથી હોઠ સ્વસ્થ અને આકર્ષક રાખી શકાય છે.