ઘણીવાર આપણને અચાનક જ ચોકલેટ, મીઠાઈ કે ગળી વસ્તુઓ ખાવાની એવી તીવ્ર લાલસા થાય છે કે જેને રોકવી મુશ્કેલ બની જાય છે. મોટાભાગના લોકો તેને માત્ર 'ગળ્યું ખાવાના શોખ' તરીકે જુએ છે, પરંતુ  આ લાલસા પાછળ શરીરમાં છુપાયેલી કોઈ ગંભીર સમસ્યા કે પોષક તત્વોની ઉણપ હોઈ શકે છે. બ્લડ સુગરમાં વધઘટ, ઊંઘનો અભાવ, માનસિક તણાવ કે મેગ્નેશિયમ જેવા તત્વોની કમીને કારણે આપણું મગજ વારંવાર ખાંડની માંગ કરતું હોય છે.

જો તમે પણ આ પ્રકારની 'સ્વીટ ક્રેવિંગ્સ'નો સામનો કરી રહ્યા છો, તો તેને અવગણવાને બદલે તેની પાછળનું સાચું કારણ અને તેનાથી બચવાના ઉપાયો જાણવા અત્યંત જરૂરી છે. , આ માત્ર સ્વાદની વાત નથી, પરંતુ આપણું મગજ ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ ઉર્જાના પ્રાથમિક સ્ત્રોત તરીકે કરતું હોવાથી, જ્યારે શરીરમાં ઉર્જાનું સ્તર ઘટે છે, ત્યારે મગજ તાત્કાલિક ખાંડની માંગ કરે છે.

 બ્લડ સુગરમાં વધઘટ

જ્યારે તમે લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા રહો છો અથવા વધુ પડતા રિફાઈન્ડ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ ખાઓ છો, ત્યારે તમારા બ્લડ સુગરના સ્તરમાં એકાએક વધારો અને પછી ઘટાડો થાય છે. આ ઘટાડાને કારણે શરીર ફરીથી ઉર્જા મેળવવા માટે ખાંડની લાલસા કરવા લાગે છે.

ઊંઘનો અભાવ અને હોર્મોન્સ

ઊંઘનો અભાવ શરીરના ઉર્જા સંતુલનને ખોરવી નાખે છે. અપૂરતી ઊંઘને કારણે ભૂખને ઉત્તેજિત કરતા હોર્મોન્સ વધુ સક્રિય થાય છે, જે મીઠાઈ ખાવાની તૃષ્ણા વધારે છે. થાક અનુભવતી વખતે શરીર તાત્કાલિક રીચાર્જ થવા માટે ખાંડ તરફ વળે છે.

 તણાવ અને માનસિક સ્થિતિ

તણાવ, ચિંતા અથવા ઉદાસીના સમયે લોકો અવારનવાર 'કમ્ફર્ટ ફૂડ' તરીકે મીઠાઈ પસંદ કરે છે. મીઠાઈ ખાવાથી મગજમાં ડોપામાઈન જેવા 'ફીલ ગુડ' હોર્મોન્સ મુક્ત થાય છે, જે આપણને થોડી ક્ષણો માટે માનસિક શાંતિ અને સુખનો અનુભવ કરાવે છે, જેને કારણે લાલસા વધે છે.

પોષક તત્વોની ઉણપ અને બીમારીના સંકેત

શરીરમાં મેગ્નેશિયમ, ક્રોમિયમ અથવા પ્રોટીન જેવા ચોક્કસ પોષક તત્વોની ઉણપ પણ મીઠાઈની તૃષ્ણા વધારી શકે છે. જો આ લાલસા અનિયંત્રિત હોય અને તેની સાથે વધુ પડતી તરસ કે થાક અનુભવાય, તો તે ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અથવા હોર્મોનલ અસંતુલનનો પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે.

લાલસાને નિયંત્રિત કરવાના ઉપાયો

આ સમસ્યાથી બચવા માટે ડાયેટિશિયનો પ્રોટીન અને ફાઇબરયુક્ત આહાર લેવાની સલાહ આપે છે. લાંબા સમય સુધી ખાલી પેટ રહેવાનું ટાળવું, દિવસમાં 7 થી 8 કલાકની પૂરતી ઊંઘ લેવી અને પુષ્કળ પાણી પીવાથી મીઠાઈની લાલસાને કુદરતી રીતે નિયંત્રિત કરી શકાય છે.